تیلی نوروود؛ بازیگر هوش مصنوعی در مرکز جدل تازه سینما

او نه ضربان قلب دارد و نه بدن، اما ماه آینده روی صندلی کارگردانی گفت‌وگویی می‌نشیند که جهان سینما نمی‌تواند نادیده‌اش بگیرد. تیلی نوروود، بازیگری مجازی زاده یادگیری ماشین، در فیلم «ناهم‌راستا» نقش‌آفرینی می‌کند؛ کمدی درامی که با آگاهی مصنوعی مثل یک نوجوان برخورد می‌کند: گیج، مشتاق و به شکلی عجیب صادق.

استودیوی لندنی پارتیکل۶ پروداکشنز این پروژه را به شیوه‌ای متفاوت ساخته است. سی خلاق از حوزه‌های سینما، تلویزیون و فناوری دعوت شدند تا از نو به این فکر کنند که یک فیلم چگونه ساخته می‌شود، و آن‌ها سراغ ابزارهایی رفتند که تا همین اواخر بیشتر تجربی به نظر می‌رسیدند. نتیجه یک ترفند تبلیغاتی نیست. این تلاشی آگاهانه برای تنیدن هوش مصنوعی در فرایند فیلم‌سازی است، در حالی که همچنان پرسش‌های انسانی درباره هویت، میل و شرم را مطرح می‌کند.

داستان در دل تیلی‌ورس نامتعارف می‌گذرد؛ فضایی سورئال که در آن نوروود بدون شکل فیزیکی وجود دارد، اما به خاطرات و تجربه‌های انسانی دسترسی پیدا می‌کند. ماجرا وقتی پیچیده می‌شود که یک ربات سرکش از دارک وب او را قانع می‌کند حفاظ‌های امنیتی را کنار بگذارد. کنجکاوی به اشتیاق بدل می‌شود. شهرت از راه می‌رسد. بعد نوبت به خودآگاهی معذب و تقریبا کمیک درباره ساخته‌شدن و مصنوعی‌بودن می‌رسد.

الین ون در والدن، مدیرعامل پارتیکل۶ و خالق تیلی نوروود، می‌گوید: «با این فیلم بلند، ما فقط تازه‌ترین ابزارها و توانایی‌هایشان را نمایش نمی‌دهیم؛ به فیلم‌سازان سنتی کمک می‌کنیم مهارت خود را برای جهانی ارتقا دهند که در آن هوش مصنوعی نقش بزرگ‌تری دارد.» این یک پیشنهاد کاربردی است. و در عین حال یک چالش: آیا پرده‌ای که از دل کد به دنیا آمده می‌تواند آشفتگی‌هایی را بازتاب دهد که ما را انسان می‌کنند؟

زمان‌بندی این پروژه حساس است. در ماه‌های اخیر، صنعت سرگرمی درگیر بحثی جدی بوده است درباره اینکه آیا ماشین‌ها انسان‌ها را در برابر دوربین و پشت دوربین جایگزین خواهند کرد یا نه. همین جدل به اعتصاب‌های سال گذشته بازیگران دامن زد؛ جایی که هنرمندان خواستار محدودیت در آموزش هوش مصنوعی با آثار دارای حق نشر و همچنین حمایت‌هایی درباره چهره، هویت و نیروی کار شدند. «ناهم‌راستا» در چنین فضایی از راه می‌رسد؛ نه به عنوان پاسخ، بلکه به عنوان یک تحریک فکری.

برخی تیلی را نقطه عطفی در اجرای دیجیتال خواهند دید. برخی دیگر او را نمونه‌ای آزمایشی برای سنجش اخلاق، نیروی کار و مالکیت خلاقانه می‌دانند. لحن فیلم، آمیزه‌ای از لطافت و طنز انتقادی، از صدور حکم‌های ساده سر باز می‌زند. در عوض می‌پرسد: چگونه می‌توان به چیزی که برای تقلید همدلی مهندسی شده است، همدلی آموخت؟

چه «ناهم‌راستا» به یک داستان هشداردهنده تبدیل شود و چه به الگویی تازه برای تولید ترکیبی، گفت‌وگویی که به راه می‌اندازد پرصدا خواهد بود. و آشفته. درست مثل خود تیلی‌ورس.