رکورد تاریخی اودیسه؛ عبور درآمد آیمکس از نیم میلیارد

نیم میلیارد دلار تنها از نمایش‌های آیمکس. این رقم در پاییز امسال مانند صدای رعد در سراسر صنعت سینما پیچید.

فیلم اودیسه ساخته کریستوفر نولان که در ۱۷ ژوئیه ۲۰۲۶ اکران شد، انتظارات از سینمای فرمت بزرگ را از نو تعریف کرده است. مت دیمون در نقش اودیسئوس بر موجی از رکوردهای گیشه‌ای حرکت می‌کند: این فیلم، هم بر اساس ارقام اسمی و هم با در نظر گرفتن تورم، پرفروش‌ترین اثر کارنامه نولان است و بدون تعدیل تورمی، اکنون بزرگ‌ترین اکران تاریخ یونیورسال به شمار می‌آید. در روزهای نخست اکران، آیمکس تا ۱۰ اوت فروش ۲۸۹ میلیون دلاری را ثبت کرد. چند هفته بعد، شرکت آیمکس چیزی را تایید کرد که بسیاری حدس می‌زدند: فروش آیمکس فیلم اودیسه از ۵۰۰ میلیون دلار عبور کرده است.

اودیسه نخستین فیلم تاریخ است که تنها از نمایش‌های آیمکس بیش از ۵۰۰ میلیون دلار درآمد کسب کرده است. این فیلم در سطح جهانی از مرز ۱.۶۸۴ میلیارد دلار گذشته و خود را به جمع دوازده فیلم پرفروش تاریخ، بدون محاسبه تورم، رسانده است. حتی اگر با احتیاط فقط درآمد آیمکس آن را حساب کنیم، یعنی ۵۰۰ میلیون دلار، همین رقم به تنهایی این فیلم را در میان بزرگ‌ترین پرفروش‌های سال ۲۰۲۶ قرار می‌دهد.

برای درک بهتر این رکورد، کافی است بدانیم درآمد آیمکس آواتار نزدیک به ۲۷۰ میلیون دلار بوده و آواتار: راه آب حدود ۲۵۹ میلیون دلار از آیمکس به دست آورده است. جنگ ستارگان: نیرو برمی‌خیزد و انتقام‌جویان: پایان بازی نیز به ترتیب حدود ۲۱۴ میلیون و ۲۰۷ میلیون دلار از نمایش‌های آیمکس درآمد داشته‌اند. اودیسه فقط جلوتر نیست، بلکه درآمد آیمکس آن تقریبا دو برابر آواتار است؛ فاصله‌ای چشمگیر، به‌ویژه وقتی سلطه ماندگار آواتار بر اکران سینمایی را در نظر بگیریم.

چه چیزی تماشاگران را به صندلی‌های گران‌تر و سالن‌های ممتاز کشاند؟ بخشی از پاسخ، برند سینمایی نولان است. او طی چند دهه به مخاطبان سینما آموخته که برای اندازه تصویر و وضوح بصری ارزش قائل شوند: شوالیه تاریکی، تلقین، انگاشته، اوپنهایمر؛ فیلم‌هایی که بسیاری اصرار دارند آن‌ها را روی بزرگ‌ترین پرده ممکن ببینند. عامل دیگر، و شاید مهم‌تر، این بود که اودیسه به طور کامل با دوربین‌های آیمکس فیلم‌برداری شد. همین موضوع نمایش‌های آیمکس را به قالب رویدادی اصلی برای این فیلم تبدیل کرد و تقاضا نیز به دنبال آن افزایش یافت. حتی گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه بلیت‌های آیمکس در برخی سالن‌ها تا یک سال پیش از اکران به فروش کامل رسیده بودند.

از نظر مالی، تاثیر این اتفاق کاملا روشن است. حدود ۳۰ درصد از درآمد جهانی اودیسه از محل بلیت‌های آیمکس به دست آمد. در مقایسه، سهم آیمکس از فروش آواتار حدود ۹ درصد، راه آب حدود ۱۱ درصد، نیرو برمی‌خیزد نزدیک به ۱۰ درصد و پایان بازی حدود ۷ درصد بود. به نظر می‌رسد فرمت‌های ممتاز، وقتی مخاطب و بازاریابی با هم همسو شوند، می‌توانند ساختار درآمدی یک فیلم را به شکل بنیادین تغییر دهند.

دوام فروش هفتگی اودیسه در گیشه نیز به این موفقیت کمک کرد. این فیلم در هیچ هفته‌ای افتی بیشتر از ۴۵ درصد ثبت نکرد؛ رقمی که برای یک فیلم بزرگ در سومین ماه اکران، قابل توجه است. آیمکس همچنین برخی اکران‌های منتخب ۷۰ میلی‌متری را تا پایان سپتامبر تمدید کرد و یونیورسال انتشار دیجیتال فیلم را برای ۱۷ نوامبر برنامه‌ریزی کرده است. این فاصله زمانی، به‌ویژه در صورت تمدید دوباره اکران‌های آیمکس، فضای مناسبی برای فروش قدرتمند بلیت در ماه اکتبر باقی می‌گذارد.

هالیوود رکوردها را دوست دارد. گیشه هم عاشق شگفتی‌هاست. جایی میان اعتبار یک فیلم‌ساز مولف، نوآوری فنی و اشتهای مخاطبان برای تماشای spectacle سینمایی، اودیسه راهی پیدا کرد تا آیمکس را بیش از هر زمان دیگری مهم کند. فصل بعدی چیست؟ اینکه آیا فیلم‌سازان دیگر نیز مسیر نولان را به سمت تولیدهای اختصاصی فرمت بزرگ دنبال می‌کنند یا نه، و اینکه آیا مخاطبان همچنان به این ریسک پاداش خواهند داد، همان تعلیق واقعی ماجراست.