آلودگی صوتی ترافیک شهری و افزایش پنهان خطر پارکینسون

در یکی از خیابان‌های شلوغ کپنهاگ، غرش مداوم ترافیک شاید فقط ساکنان را آزار ندهد؛ ممکن است به شکلی خاموش بر مغز هم اثر بگذارد. یک تحلیل گسترده در دانمارک نشان می‌دهد قرارگیری طولانی‌مدت در معرض آلودگی صوتی ترافیک شهری با افزایش خفیف اما قابل اندازه‌گیری خطر ابتلا به بیماری پارکینسون ارتباط دارد.

پژوهشگران سوابق ملی بیش از سه میلیون دانمارکی ۴۰ ساله و بالاتر را در فاصله سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۱۷ بررسی کردند. همه افراد این گروه در آغاز مطالعه به پارکینسون مبتلا نبودند. محققان به جای آنکه هر خانه را فقط با یک عدد صوتی ارزیابی کنند، میزان صدا را هم برای پرسروصداترین سمت خانه و هم برای آرام‌ترین سمت آن نقشه‌برداری کردند، زیرا محل خوابیدن اهمیت دارد.

نتایج دقیق و مشخص بود. در پرسروصداترین نمای ساختمان، هر افزایش ۱۱ دسی‌بلی با حدود ۳ درصد افزایش خطر ابتلا به پارکینسون همراه بود. در سمت آرام‌تر خانه، هر افزایش ۹ دسی‌بلی به حدود ۴ درصد افزایش خطر منجر می‌شد. اگر حتی سمتی که ظاهرا آرام‌تر است نیز پر سر و صدا باشد، خطر بالا می‌رود؛ اما اگر این سمت دست‌کم ۱۰ دسی‌بل آرام‌تر از سمت شلوغ باشد، به نظر می‌رسد بخشی از آسیب احتمالی کاهش می‌یابد.

این ارتباط‌ها در میان زنان و مردان، در سطوح مختلف تحصیلات و درآمد، در میان افرادی که تنها زندگی می‌کردند یا با دیگران، و همچنین در مناطق پرتراکم و کم‌تراکم ثابت باقی ماند. یافته‌ها در نشریه JAMA Neurology منتشر شده و بر مدل‌های دقیق ملی سنجش مواجهه با صدا در کنار داده‌های ثبت‌شده سلامت تکیه دارد.

اما صدا چگونه می‌تواند به مغز راه پیدا کند؟ سر و صدای مزمن خواب را تکه‌تکه و بی‌کیفیت می‌کند. همچنین واکنش‌های پایدار استرس را فعال نگه می‌دارد. این فشارهای فیزیولوژیک در طول زمان می‌توانند التهاب عصبی و استرس اکسیداتیو را تشدید کنند؛ فرایندهایی که به‌ویژه نورون‌های تولیدکننده دوپامین را تهدید می‌کنند. این نورون‌ها در بیماری پارکینسون نقشی کلیدی دارند: وقتی آسیب می‌بینند، کنترل حرکتی و سایر عملکردهای مغز دچار اختلال می‌شود.

پارکینسون هم‌اکنون دومین اختلال شایع تخریب‌کننده عصب در جهان است و بیش از ۱۱ میلیون نفر را درگیر کرده است. با پیرتر شدن جمعیت‌ها، انتظار می‌رود این بار بیماری در دهه‌های آینده به‌طور چشمگیری افزایش یابد. خطرهای کوچک، وقتی در مقیاس شهرها و در طول سال‌ها تکرار شوند، اهمیت زیادی پیدا می‌کنند.

پس مردم و برنامه‌ریزان شهری چه می‌توانند بکنند؟ به محل قرارگیری اتاق خواب توجه کنند. نمای آرام‌تر ساختمان را انتخاب کنند. برای عایق‌کاری صوتی، پنجره‌های دوجداره یا حتی راهکارهای رفتاری ساده‌ای سرمایه‌گذاری کنند که از خواب محافظت می‌کند. طراحی شهری نیز می‌تواند نماهای خیابانی آرام‌تر و اقدامات کاهش آلودگی صوتی را در اولویت قرار دهد تا از محله‌های مسکونی بهتر محافظت شود.

صدا اغلب فقط یک مزاحمت روزمره تلقی می‌شود. این مطالعه از ما می‌خواهد جور دیگری گوش کنیم: نه فقط به خود صدا، بلکه به هزینه بلندمدتی که ممکن است از مغز بگیرد.