آیا گذر خورشید از کهکشان در سنگ های زمین ثبت شده؟

ایده ساده اما نگران‌کننده است: منظومه شمسی هنگام گردش در راه شیری، از همسایگی‌های متفاوتی از گاز و غبار عبور می‌کند. این گذرها ممکن است موج‌هایی از شکل‌گیری ستارگان را برانگیزند. اما آیا می‌توانند ردپایی هم در سنگ‌های زمین بر جای بگذارند؟

جست‌وجو فراتر از زمین برای یافتن الگوی زمانی مشترک

پژوهش‌های تازه که قدیمی‌ترین برخورد سیارکی شناخته‌شده زمین را دوباره بررسی کرده و زمان آن را حدود سه میلیارد سال پیش تعیین کرده‌اند، بار دیگر این پرسش را زنده کرده‌اند. اگر محیط متغیر کهکشان بتواند ابرهای گازی را به دوره‌های تازه‌ای از تولد ستارگان وادارد، پس عبورهای تکرارشونده منظومه شمسی از این نواحی نیز شاید بر سامانه‌های دیگر، هرچند ظریف‌تر، اثر گذاشته باشد. اکنون زمین‌شناسان و اخترشناسان یک آزمون مستقیم پیشنهاد می‌کنند: مقایسه پیشینه کانی‌شناسی زمین با لایه‌های کانی‌شناختی ماه و مریخ. اگر زمان‌بندی مشترکی در بیرون از زمین دیده شود، فرضیه نقش یک عامل کهکشانی تقویت خواهد شد.

نموداری از مسیر حرکت خورشید به دور مرکز راه شیری.

پژوهشگران اصلی به دو عدم قطعیت اشاره می‌کنند. نخست اینکه قرار نیست هر عبور از چنین ناحیه‌ای، ردپایی روشن روی یک سیاره بر جا بگذارد. دوم اینکه حتی اگر چنین اثری وجود داشته باشد، ماندگاری آن به زمین‌شناسی محلی وابسته است. سطح سیاره‌ها با یکدیگر تفاوت دارد. ماه حافظه‌ای بسیار قدیمی‌تر از زمین را نگه می‌دارد. مریخ نیز بایگانی ویژه خود را دارد، هرچند گردوغبار و باد آن را فرسوده کرده‌اند.

یکی از دانشمندان توضیح داد: «اگر محیط‌های متغیر کهکشانی بتوانند شکل‌گیری ستارگان را تحریک کنند، عجیب خواهد بود که منظومه شمسی هیچ اثری از آن نپذیرفته باشد.» پرسش اصلی این است که آیا این اثرها آن‌قدر بزرگ و پایدار بوده‌اند که بتوان آن‌ها را در نمونه‌های سنگی و داده‌های مأموریت‌های بازگشتی خواند یا نه.

فرضیه این گروه، عبور از بازوهای مارپیچی کهکشان را با رشد قاره‌ها و برخوردهای باستانی پیوند می‌دهد. 

یافته‌هایی که این بحث را پیش کشیده‌اند در نشریه نامه‌های علوم زمین و سیاره‌ای منتشر شده‌اند. آزمون‌های آینده با ترکیب تاریخ‌گذاری دهانه‌های برخوردی، مطالعات ایزوتوپی و سیاره‌شناسی تطبیقی، به دنبال کشف یک جدول زمانی کیهانی مشترک خواهند بود.