تصور کنید برچسبی بسیار کوچک روی نوک انگشت شما قرار دارد که در لحظه به پزشک نشان می‌دهد داروی پارکینسون چه زمانی در بدن رو به کاهش است. شاید شبیه ابزاری از داستان‌های علمی تخیلی به نظر برسد، اما پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیا سن دیگو دقیقا چنین چیزی ساخته‌اند: یک پچ نرم و بی‌نیاز از باتری که با نمونه‌برداری از عرق نوک انگشت، سطح لوودوپا را به طور پیوسته پایش می‌کند.
چرا نوک انگشت؟ این انتخاب به مد یا ظاهر ربطی ندارد. بالشتک انگشت یکی از متراکم‌ترین شبکه‌های غدد عرق در بدن را دارد و همین ویژگی آن را به نقطه‌ای ایده‌آل برای جمع‌آوری قطره‌های بسیار ریزی تبدیل می‌کند که سرنخ‌های زیست‌شیمیایی را با خود حمل می‌کنند. این پچ عرق را به درون یک هیدروژل جاذب می‌کشد که با نمک‌ها و حلال‌های بی‌ضرر آمیخته شده است؛ از آنجا که آب به سمت غلظت‌های بالاتر نمک حرکت می‌کند، ژل مانند یک اسفنج ملایم عمل کرده و مایع را به ناحیه حسگر هدایت می‌کند.
درون این ناحیه، آنزیم‌های تعبیه‌شده با لوودوپا برخورد می‌کنند و یک واکنش شیمیایی را آغاز می‌کنند. نتیجه این واکنش، ولتاژی کوچک و قابل اندازه‌گیری است. این ولتاژ هم‌زمان دو کار انجام می‌دهد: دستگاه اندازه‌گیر را تغذیه می‌کند و مقدار داروی موجود را نیز در خود رمزگذاری می‌کند. به بیان ساده، عرق بدن هم اطلاعات لازم را به حسگر می‌دهد و هم انرژی مورد نیاز برای کارکرد آن را فراهم می‌کند. این فناوری هم لوودوپا را اندازه‌گیری می‌کند و هم انرژی مورد نیاز خود را از عرق به دست می‌آورد.
داوطلبان بالینی، شامل افراد سالم و بیماران مبتلا به پارکینسون، این پچ را پوشیدند و پژوهشگران خروجی آن را با آزمایش‌های متداول خون در آزمایشگاه مقایسه کردند. نتایج به شکل نزدیکی با اندازه‌گیری‌های آزمایشگاهی همخوانی داشت، اما یک تفاوت مهم دیده شد: بدن افراد مبتلا به پارکینسون لوودوپا را سریع‌تر از داوطلبان سالم پاکسازی می‌کرد. این افت سریع‌تر کمک می‌کند لحظات ناگهانی «خاموشی» را توضیح دهد؛ همان وضعیتی که بیماران گزارش می‌کنند وقتی یک دوز دارو زودتر از انتظار اثر خود را از دست می‌دهد.
این دستگاه حاصل همکاری طولانی‌مدت میان آزمایشگاه مهندسی جوزف وانگ و گروه علوم اعصاب آیرین لیتوان است و تاموگنا ساها توسعه و آزمایش عملی آن را هدایت کرده است. این مطالعه که در نشریه مجموعه مقالات آکادمی ملی علوم منتشر شده، پچ را نه جایگزینی برای آزمایش‌های بالینی، بلکه پلی کاربردی معرفی می‌کند: پایش پیوسته و خانگی که می‌تواند نشان دهد چه زمانی برنامه مصرف دارو باید تنظیم شود، آن هم بدون اینکه لازم باشد بیمار روزها منتظر نتایج آزمایشگاه بماند.
به پیامدهای این فناوری فکر کنید. پزشکان امروز برای تنظیم زمان‌بندی مصرف لوودوپا تا حد زیادی به دفترچه‌های ثبت علائم تکیه می‌کنند که بر پایه گزارش‌های ذهنی بیمار نوشته می‌شوند؛ این یادداشت‌ها اغلب ظرافت‌ها و افت‌های ناگهانی را از قلم می‌اندازند. یک حسگر انگشتی می‌تواند راه را برای رژیم‌های درمانی واقعا شخصی‌سازی‌شده باز کند. حتی می‌توان آن را در یک سامانه حلقه‌بسته به کار گرفت: پچی که کاهش سطح دارو را حس می‌کند، پمپی که آن را جبران می‌کند و الگوریتمی که زمان دوزها را طوری تنظیم می‌کند که حرکت بدن پایدار بماند.
البته هنوز موانعی وجود دارد؛ از پوشیدنی بودن در دوره‌های طولانی‌تر گرفته تا کارآزمایی‌های گسترده‌تر و یکپارچه‌سازی با دستگاه‌های درمانی. با این حال، این دستاورد آینده‌ای را نشان می‌دهد که در آن پوست بیمار بی‌صدا روایتگر داروشناسی درون بدن است. چه کسی نمی‌خواهد دارویش تا این حد دقیق و هوشمند تنظیم شود؟
.avif)
نظر بگذارید
نظرات (3)
ایده‌ش عالیه ولی: پوشیدن طولانی، حساسیت پوستی، قیمت و یکپارچه‌سازی با پمپ و الگوریتم رو یادتون نره. بیش از حد تبلیغیش نکنیم
واقعاً میشه به عرق اعتماد کرد؟ آزمایش کوچیک بوده احتمالا، نمیدونم این نتایج روی جمعیت بزرگ‌تر هم تکرار میشه یا نه
نمی‌تونم باور کنم! یه پچ روی انگشت که هم دارو رو می‌سنجه هم انرژی می‌سازه؟ اگه واقعی و دردسترس بشه کلی از نگرانی‌ها کم میشه… ولی منتظر آزمایش‌های بیشترم