چند شب خواب بی‌کیفیت کافی است تا یک دانش‌آموز باهوش به فردی حواس‌پرت تبدیل شود؟ بر اساس پژوهش تازه دانشگاه کالیفرنیا دیویس، پاسخ ممکن است کمتر از چیزی باشد که تصور می‌کنید.
پژوهشگران داده‌های بیش از ۶ هزار کودک را برای ارزیابی عملکرد تحصیلی و داده‌های بیش از ۷ هزار کودک را برای بررسی مشکلات اجتماعی تحلیل کردند؛ همه این کودکان بین ۱۰ تا ۱۳ سال سن داشتند. الگویی که به دست آمد صریح و حتی شگفت‌انگیز بود: کیفیت خواب، بیش از رژیم غذایی، فعالیت بدنی و حتی زمان استفاده از صفحه‌نمایش، می‌تواند پیش‌بینی کند نوجوانان در کلاس درس چقدر موفق عمل می‌کنند و چگونه روابط دوستانه خود را مدیریت می‌کنند.
بله، احساس اضطراب، افسردگی و حتی تجربه‌های شبه‌روان‌پریشانه با نتایج تحصیلی ضعیف‌تر و روابط اجتماعی پرتنش‌تر ارتباط داشتند. اما بررسی عمیق‌تر این مطالعه نکته‌ای کمتر آشکار را نشان داد. بخش بزرگی از این افت، فقط به خود علائم روان‌پزشکی مربوط نبود؛ بلکه به سبک زندگی روزمره‌ای ارتباط داشت که همراه آن علائم شکل می‌گرفت، و خواب در مرکز این ماجرا قرار داشت.
به سازوکار آن فکر کنید. تکه‌تکه شدن خواب شبانه، خستگی روزانه به همراه می‌آورد. خستگی، تمرکز را فرسوده می‌کند. کاهش تمرکز، برنامه‌ریزی، حل مسئله و همان کارکردهای اجرایی‌ای را تضعیف می‌کند که معلمان روی آن‌ها حساب می‌کنند. نتیجه، نمرات پایین‌تر است. هم‌زمان، کودکان و نوجوانان خسته تحریک‌پذیرتر می‌شوند، بیشتر احتمال دارد از همسالان خود فاصله بگیرند و توان کمتری برای حفظ دوستی‌ها دارند. پیامدهای زنجیره‌ای این وضعیت اصلا ناچیز نیست.
آیا این فقط یک همبستگی ساده است؟ نویسندگان مطالعه استدلال می‌کنند که این ارتباط به شکل قابل‌قبولی می‌تواند علت‌ومعلولی باشد، زیرا خواب ضعیف اختلالات شناختی و هیجانی قابل‌اندازه‌گیری ایجاد می‌کند. به بیان دیگر، شب‌های آشفته یادگیری را دشوارتر می‌کنند و رفتارهایی را که برای حفظ پیوندهای اجتماعی لازم‌اند تضعیف می‌کنند؛ مستقل از رژیم غذایی یا ساعاتی که کودک با تلفن همراه می‌گذراند.
بهبود روتین خواب، عملی‌ترین اهرمی است که خانواده‌ها برای حمایت از سلامت روان و عملکرد تحصیلی در اختیار دارند.
این موضوع در عمل چه شکلی دارد؟ ساعت خواب منظم، یک برنامه آرامش‌بخش پیش از خواب، کاهش قرار گرفتن در معرض نور در ساعات پایانی شب؛ تغییراتی کوچک با اثراتی چشمگیر. این‌ها نسخه‌های پرهزینه نیستند، بلکه عادت‌های روزمره‌ای هستند که می‌توان آن‌ها را در خانه، مدرسه و مراقبت‌های کودکان و نوجوانان تقویت کرد.
علم بارها به ما یادآوری می‌کند که نوجوانان فقط به راهنمایی و پند نیاز ندارند؛ آن‌ها به استراحت نیاز دارند. اگر والدین، مربیان و سیاست‌گذاران می‌خواهند هم نمرات مدرسه و هم کیفیت زندگی اجتماعی نوجوانان را بهبود دهند، نخستین بحث نباید درباره ممنوعیت ابزارهای دیجیتال یا تغییر کامل برنامه غذایی مدرسه باشد. از خواب شروع کنید. شاید ساده‌ترین راهکار، گسترده‌ترین اثر را داشته باشد.
.avif)
نظر بگذارید
نظرات (2)
واقعاً؟ یعنی فقط خواب مهمه یا عوامل دیگه هم هستن؟ نمی‌خوام شکاک باشم ولی سوال دارم
وای، واقعاً خواب اینقدر تعیین‌کننده‌س؟ چند شب بی‌کیفیت و آدم از تمرکز می‌افته، منو یاد مدرسه قدیم میندازه... حس عجیبیه