گرما فقط گرمازدگی نیست؛ هشدار تازه از اورژانس شیکاگو

در بعدازظهرهای سوزان شیکاگو، بخش‌های اورژانس با الگوی عجیبی روبه‌رو شدند: بیمارانی که نه فقط با گرمازدگی، بلکه با مجموعه‌ای غیرمنتظره از مشکلات پزشکی مراجعه می‌کردند که در گرم‌ترین روزها ناگهان افزایش می‌یافت.

مطالعه‌ای از دانشگاه نورث‌وسترن که بیش از ۹۱۶ هزار مراجعه به اورژانس و مراکز مراقبت فوری را از سال ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۳ بررسی کرده، نشان داد وقتی دمای روزانه به حدود ۳۳.۷ درجه سانتی‌گراد، معادل ۹۲.۷ درجه فارنهایت، یا بالاتر می‌رسد، گروهی از بیماری‌ها و آسیب‌ها به‌شدت بیشتر می‌شوند. نتایج این پژوهش که در مجله ساینس ادونسز منتشر شده، بیش از ده گروه از شکایت‌های پزشکی را شناسایی می‌کند که در روزهای اوج گرما شایع‌تر شده‌اند؛ برخی از آن‌ها مشکلاتی هستند که بیشتر مردم در نگاه اول به دمای بالا ربط نمی‌دهند.

اختلالات مرتبط با کلیه در این میان جایگاه برجسته‌ای داشتند. مشکلات پوستی، تشدید واریس و حتی برخی مراجعه‌های مرتبط با سلامت روان در پی مصرف کانابیس نیز افزایش نشان دادند. اما جهش‌های شگفت‌انگیزتری هم دیده شد: این مطالعه گزارش می‌دهد که برخی دسته‌ها دو یا سه برابر شدند، در حالی که آسیب‌های ناشی از شلیک تصادفی سلاح در مقایسه با روزهایی با دمای کمتر از حدود ۳۳.۳ درجه سانتی‌گراد، بیش از سی برابر افزایش یافت. آسیب‌های ناشی از درگیری و سایر حمله‌های مبهم نیز بیشتر شد.

گرما چگونه به چنین طیف گسترده‌ای از مشکلات تبدیل می‌شود؟ بدن را مانند یک سامانه خنک‌کننده تحت فشار تصور کنید. کم‌آبی خون را غلیظ‌تر می‌کند و تعادل مایعات را به‌هم می‌زند. کلیه‌ها دچار مشکل می‌شوند. اثر داروها و مواد می‌تواند تشدید شود. تیم پژوهشی به سرپرستی دکتر ابل خو، استاد پزشکی داخلی در دانشگاه نورث‌وسترن و نویسنده ارشد مطالعه، تأکید می‌کند که گرما می‌تواند هم آسیب‌های بیرونی و هم عوارض داخلی را بزرگ‌تر کند.

پس‌زمینه‌های پیش‌بینی‌شده امواج گرانشی نانوهرتزی از بازماندگان بذرهای اولیه سیاه‌چاله‌های ابرپرجرم. مدل‌هایی که در آن‌ها سیاه‌چاله‌ها از فروپاشی ستارگان تاریک ابرپرجرم پدید می‌آیند، می‌توانند به پس‌زمینه امواج گرانشی اندازه‌گیری‌شده توسط آرایه‌های زمان‌سنجی تپ‌اخترها برسند، در حالی که جمعیت بسیار نادرتر سیاه‌چاله‌های حاصل از فروپاشی مستقیم که در این مطالعه بررسی شده، سیگنالی به‌مراتب ضعیف‌تر تولید می‌کند. 

موج‌های گرما فقط درباره گرمازدگی نیستند. آن‌ها سامانه‌های فیزیولوژیک شکننده را به سمت نارسایی هل می‌دهند و خطرهایی را تشدید می‌کنند که معمولاً زیر سطح پنهان می‌مانند.

نکته مهم این است که پژوهشگران عمداً کل مجموعه پرونده‌های پزشکی را تحلیل کردند و فقط بر بیماری‌های سنتی مرتبط با گرما تمرکز نکردند. این رویکرد بیماری‌هایی را آشکار کرد که در مطالعات محدودتر از چشم پنهان می‌ماندند؛ بارهای پنهان سلامت که با طولانی‌تر و شدیدتر شدن دوره‌های گرما در پی تغییرات اقلیمی، به هزینه‌های واقعی برای بیمارستان‌ها و جوامع تبدیل می‌شوند.

با این حال، همبستگی به معنای علیت نیست. این مطالعه ارتباط میان دمای بالا و افزایش نرخ موارد را گزارش می‌کند، اما برای هر تشخیص پزشکی، رابطه مستقیم علت و معلولی را ثابت نمی‌کند. با این وجود، نادیده گرفتن این روندها دشوار است. با افزایش فراوانی موج‌های گرما، پیامدهای آن بر سلامت عمومی ممکن است بسیار فراتر از مرگ‌ومیرهایی باشد که معمولاً در آمار مرگ‌های مرتبط با گرما ثبت می‌شوند.

مردم چه باید بکنند؟ نباید منتظر نشانه‌های کلاسیک گرمازدگی ماند. بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن، به‌ویژه بیماری کلیوی، ام‌اس یا مشکلات عروقی، باید روزهای بسیار گرم را یک هشدار جدی بدانند: مصرف آب را افزایش دهند، داروهای خود را با دقت پایش کنند و قرار گرفتن در معرض گرما را محدود سازند. هم‌زمان، پزشکان و برنامه‌ریزان شهری و درمانی نیز شاید لازم باشد در روزهایی که دماسنج بالا می‌رود، درباره نحوه تأمین نیرو و منابع خدمات اورژانس بازنگری کنند.

این مطالعه بر داده‌های شیکاگو استوار است، اما پیام آن فراتر از یک شهر می‌رود: خطر گرما گسترده‌تر و پنهان‌تر از آن چیزی است که بیشتر مردم تصور می‌کنند. با گرم‌تر شدن شهرها، شگفتی بعدی در بخش اورژانس می‌تواند سرنخ تازه‌ای باشد از اینکه تغییرات اقلیمی چگونه بی‌سروصدا سلامت انسان را بازطراحی می‌کند.