یک سامانه لوله‌کشی پنهان در پشت چشم جریان دارد. پژوهشگران دانشگاه بریتیش کلمبیا و دانشگاه تورنتو یک مسیر خروجی لنفاوی خلفی را که پیش‌تر ناشناخته بود، شناسایی کرده‌اند؛ مسیری که به نام «پولو» شناخته می‌شود و مایع و پسماندهای متابولیک را از پشت چشم به شبکه لنفاوی بدن هدایت می‌کند. این کشف که در مدل‌های موشی انجام شده، باور صدساله‌ای را زیر سؤال می‌برد که بر اساس آن تصور می‌شد بافت‌های خلفی چشم راه خروج مستقیم لنفاوی ندارند.
شبکیه مانند یک موتور متابولیک عمل می‌کند. این بافت نور را به پیام‌های عصبی تبدیل می‌کند و در همین فرایند، پیوسته مواد زائد زیست‌شیمیایی تولید می‌کند. وقتی این پسماندها باقی بمانند، مشکلاتی مانند تورم، التهاب و افزایش فشار بافتی ایجاد می‌شود. بیماری‌هایی مانند گلوکوم و دژنراسیون ماکولای وابسته به سن دقیقاً با همین تجمع مواد زائد ارتباط دارند. پس یک بافت ظریف چگونه از غرق شدن در فرآورده‌های جانبی خودش جلوگیری می‌کند؟ تا امروز، پاسخ این پرسش یک راز بود.
برای ردیابی مسیر پاک‌سازی، دانشمندان ردیاب‌های فلورسنت را به فضای باریک پشت شبکیه تزریق کردند و مسیر حرکت نور آن را زیر نظر گرفتند. تصویربرداری با وضوح بالا، رگ‌های لنفاوی بسیار کوچکی را در مشیمیه نشان داد؛ لایه‌ای عروقی در زیر شبکیه که مدت‌ها تصور می‌شد فاقد رگ‌های لنفاوی است. طی چند دقیقه، ردیاب از بخش خلفی چشم به بافت‌های اطراف کاسه چشم و سپس به گره‌های لنفاوی نزدیک منتقل شد؛ موضوعی که نشان‌دهنده خروجی فعال و سریع بود، نه گیر افتادن منفعلانه.
دکتر نیرو گوپتا، رئیس بخش چشم‌پزشکی و علوم بینایی در دانشگاه بریتیش کلمبیا، گفت: «شبکیه یکی از فعال‌ترین بافت‌های بدن از نظر متابولیک است و به طور مداوم پسماندهایی تولید می‌کند که باید از چشم خارج شوند. این کشف سازوکار زهکشی را آشکار می‌کند و نگاه ما را به درمان طیف گسترده‌ای از بیماری‌های چشمی تغییر می‌دهد.»
این سامانه تازه شناسایی‌شده پولو، هدفی امیدوارکننده برای درمان‌هایی است که با هدف حفظ بینایی طراحی می‌شوند.
پرسش‌های عملی مهمی پیش روست. آیا می‌توان مسیر پولو را زمانی که دچار اختلال می‌شود، تقویت یا ترمیم کرد؟ آیا می‌توان داروها یا ژن‌درمانی‌هایی طراحی کرد که پاک‌سازی مواد زائد را افزایش دهند و از زنجیره آسیب‌هایی که به کاهش دائمی بینایی منجر می‌شود جلوگیری کنند؟ مسیر تبدیل یافته‌های موشی به درمان انسانی هرگز قطعی نیست، اما پیامدهای این کشف روشن است: وجود یک مجرای زهکشی فعال در پشت چشم، چشم‌انداز مداخلات درمانی احتمالی را دگرگون می‌کند.
این کشف را می‌توان مانند پیدا کردن یک لوله پنهان دفع پسماند در خانه‌ای قدیمی دانست؛ ناگهان می‌فهمید نشتی از کجا می‌آید و چگونه باید آن را تعمیر کرد. اکنون پژوهشگران باید مسیر پولو را در انسان‌ها نقشه‌برداری کنند، سازوکار تنظیم آن را رمزگشایی کنند و بیازمایند که آیا دست‌کاری این مسیر می‌تواند بیماری‌هایی را که بینایی را می‌ربایند کند یا متوقف کند. این کشف یک احتمال جذاب را مطرح می‌کند: اگر حفظ بینایی از پاک نگه داشتن چشم آغاز شود چه؟
.avif)
نظر بگذارید
نظرات
هنوز نظری ثبت نشده. اولین نفر باشید.