دیابت نوع ۲ و افزایش خطر آلزایمر؛ یافته های تازه

مروری گسترده نشان می‌دهد افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ با خطر نسبی بالاتری برای ابتلا به آلزایمر روبه‌رو هستند؛ یافته‌ای مهم برای پایش شناختی و کنترل قند خون.

.3 دیدگاه
دیابت نوع ۲ و افزایش خطر آلزایمر؛ یافته های تازه

3 دقیقه

دنبال کردن در گوگل

وارد یک کلینیک که می‌شوید، عددها آرام شروع به هشدار دادن می‌کنند: یک بیماری مزمن شایع، بی‌سروصدا احتمال ابتلا به یک اختلال ویرانگر مغزی را بالا می‌برد. این پیام روشن و نگران‌کننده یک مرور گسترده به رهبری پژوهشگران دانشگاه کرتین است که دیابت نوع ۲ را با افزایش قابل توجه احتمال ابتلا به بیماری آلزایمر مرتبط می‌داند.

این تیم ۹۴۳۱ رکورد علمی را بررسی کرد و در نهایت شواهد را به ۴۰ مطالعه محدود ساخت؛ مطالعاتی که در مجموع بیش از ۲۷ میلیون داده مربوط به شرکت‌کنندگان را در بر می‌گرفتند. وقتی نتایج این مطالعات با هم تحلیل شد، عددی قابل تأمل به دست آمد: افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ در مقایسه با افراد بدون دیابت، حدود ۵۳٪ خطر نسبی بالاتری برای تشخیص آلزایمر دارند. این پژوهش رابطه علت و معلولی را اثبات نکرد، اما به ارتباطی که سال‌ها مورد ظن پژوهشگران بود، وضوح بیشتری بخشید.

فراتر از خطر نسبی، این مرور برآورد کرد که موارد جدید بیماری با چه فراوانی بروز می‌کنند. در کل مجموعه داده‌ها، بروز تجمیعی حدود ۴٫۷۱ تشخیص جدید آلزایمر به ازای هر ۱۰۰۰ نفر-سال بود. به بیان ساده‌تر: هر سال، به ازای هر ۱۰۰۰ فردی که با دیابت نوع ۲ زندگی می‌کنند، حدود پنج مورد جدید آلزایمر رخ می‌دهد. این عددها کمک می‌کنند بحث از درصدهای انتزاعی فراتر برود و بار واقعی بیماری در دنیای واقعی بهتر دیده شود.

اما داده‌ها یکدست نیستند. شیوه شناسایی آلزایمر اهمیت زیادی دارد. مطالعاتی که از پرونده‌های اداری سلامت استفاده کرده بودند، میانگین بروز را نزدیک به ۴٫۰۰ مورد در هر ۱۰۰۰ نفر-سال گزارش کردند، در حالی که مطالعاتی با روش‌های تشخیصی دیگر، نرخ‌های بسیار بالاتری یافتند؛ حدود ۱۰٫۲۴ مورد در هر ۱۰۰۰ نفر-سال. بنابراین رویکرد تشخیصی، تعریف مورد بیماری و محیط اجرای هر مطالعه می‌تواند برآوردها را به شکل قابل توجهی تغییر دهد.

تفاوت‌های جنسیتی در میزان بروز دیده شد، اما در سیگنال ارتباط میان دیابت و خطر بیماری تفاوت معناداری مشاهده نشد. زنان مبتلا به دیابت نوع ۲ از نظر عددی بروز بالاتری از آلزایمر نسبت به مردان داشتند، حدود ۳٫۶۲ در برابر ۲٫۷۶ مورد در هر ۱۰۰۰ نفر-سال در برخی زیرگروه‌ها؛ با این حال تحلیل‌های تعدیل‌شده نشان دادند افزایش نسبی خطر در هر دو جنس قابل مقایسه است: در تحلیل‌هایی که عوامل مخدوش‌کننده را در نظر گرفته بودند، خطر در هر دو گروه تقریباً سه‌چهارم بیشتر بود.

دکتر امانوئل آدویویی، پژوهشگر همکار ان‌اچ‌ام‌آر‌سی در دانشکده سلامت جمعیت دانشگاه کرتین، گفت: «خطر نسبی به ما می‌گوید دو گروه چگونه با هم مقایسه می‌شوند، در حالی که بروز نشان می‌دهد موارد جدید بیماری با چه فراوانی رخ می‌دهند. کنار هم گذاشتن این عددها تصویر روشن‌تری از بار بیماری آلزایمر در میان افرادی که با دیابت نوع ۲ زندگی می‌کنند ارائه می‌دهد.»

پیامدهای این یافته‌ها به عمل بالینی و برنامه‌ریزی سلامت عمومی راه پیدا می‌کند. اگر دیابت خطر آلزایمر را افزایش دهد و هر سال در شمار قابل اندازه‌گیری از موارد جدید نقش داشته باشد، کنترل دقیق‌تر قند خون، مدیریت عوامل خطر قلبی‌عروقی و پایش شناختی زودهنگام بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا می‌کند. این یافته‌ها همچنین بر ضرورت استفاده از روش‌های تشخیصی یکنواخت در پژوهش‌های آینده تأکید دارد تا برآوردهای بروز در جمعیت‌های مختلف قابل مقایسه باشند.

هیچ مطالعه‌ای به‌تنهایی پرونده را برای همیشه نمی‌بندد. اما وقتی میلیون‌ها داده در یک جهت اشاره می‌کنند، پزشکان و سیاست‌گذاران سلامت ناچارند توجه کنند. گام بعدی عملی است: چگونه این یافته‌ها را به مسیرهای مراقبتی بهتر و راهبردهای پیشگیری مؤثرتر برای جمعیت رو به رشد افراد مبتلا به دیابت نوع ۲ تبدیل کنیم.

فرشاد واحدی
به دنیای علم خوش اومدی! من فرشاد هستم، کنجکاو برای کشف رازهای جهان و نویسنده مقالات علمی برای آدم‌های کنجکاو مثل خودت!

نظر بگذارید

نظرات (3)

دیتاپالس

من تو خانواده مون چند نفر با دیابت بودن و بعدا حافظه شون کم شد، این داده ها بی‌ربط نیستن. مراقبت زودهنگام واقعا لازمِ

سامان

آیا واقعاً این ارتباط دلیلیته یا فقط همپوشانی عوامل دیگه ست؟ شواهد قوی به نظرم هنوز نه , اما هشداریه

لابکور

وااای، یعنی دیابت میتونه اینقد ریسک آلزایمر رو بالا ببره؟ خداییش نگران‌کننده‌ست… باید بیشتر پیگیری کنیم