7 دقیقه
رونق خودروهای برقی هنوز از نفس نیفتاده است. حتی با تغییر سیاستها، کندی رشد در برخی مناطق و فشارهای ژئوپلیتیکی تازه بر بازارهای انرژی، مسیر کلی بازار جهانی خودروهای برقی همچنان یک جهت روشن دارد: صعود.
آژانس بینالمللی انرژی میگوید فروش خودروهای برقی در سال ۲۰۲۶ در مسیر رسیدن به ۲۳ میلیون دستگاه قرار دارد. اگر این پیشبینی محقق شود، نزدیک به ۳۰٪ از کل خودروهای نو فروختهشده در جهان در سال جاری برقی خواهند بود. این برآورد پس از سال بسیار پررونق ۲۰۲۵ مطرح شده است، سالی که فروش جهانی خودروهای برقی از ۲۰ میلیون دستگاه گذشت و نسبت به سال قبل ۲۰٪ رشد کرد. به زبان ساده، از هر چهار خودروی نوی فروختهشده در سال گذشته، یکی خودروی برقی بود.
اهمیت این موضوع زمانی بیشتر میشود که بدانیم فضای کلی بازار اصلا آرام نیست. بازارهای انرژی همچنان پرتنشاند، زیرا ادامه درگیریها در خاورمیانه بر قیمت نفت و سوخت اثر میگذارد. با این حال، همین فشار در بسیاری از کشورها نتیجهای غیرمنتظره داشته است: خودروهای برقی منطقیتر و جذابتر به نظر میرسند. وقتی بنزین و گازوئیل گران میشود، مزیت شارژ کردن خودرو بهجای سوختگیری بسیار ملموستر است.
اوایل سال ۲۰۲۶ البته با کمی نوسان همراه بود. فروش جهانی خودروهای برقی در سهماهه نخست نسبت به مدت مشابه سال قبل ۸٪ کاهش یافت که بخشی از آن به تغییرات سیاستی در چین و ایالات متحده مربوط میشد. اما این تیتر جهانی، تصویری بسیار ناهمگونتر و در واقع جذابتر را پنهان میکند.
چین همچنان بازیگر سنگینوزن این میدان است. در سال ۲۰۲۵ حدود ۱۳ میلیون خودروی برقی در این کشور فروخته شد، یعنی تقریبا ۵۵٪ از کل خودروهای نوی خریداریشده در چین برقی بودند. هیچ بازار دیگری به این عدد نزدیک نیست. چین فقط بزرگترین بازار خودروی برقی جهان نیست، بلکه هنوز سرعت حرکت کل صنعت را تعیین میکند.
در سایر مناطق، شتاب بازار اصلا رو به خاموشی نیست. اروپا در سهماهه نخست رشد تقریبا ۳۰٪ سالانه در فروش خودروهای برقی ثبت کرد. در منطقه آسیا و اقیانوسیه، بهجز چین، فروش ۸۰٪ جهش داشت. آمریکای لاتین نیز با رشد ۷۵٪ پیش رفت. طبق اعلام آژانس بینالمللی انرژی، تنها در ماه مارس تقریبا ۹۰ کشور رشد سالانه فروش خودروهای برقی را ثبت کردند و حدود ۳۰ کشور به رکوردهای تازه ماهانه رسیدند.
چین ماشینی را ساخته که همه به دنبال رسیدن به آن هستند
آمار تولید نیز به همان اندازه چشمگیر است. خودروسازان چینی در سال ۲۰۲۵ تامینکننده ۶۰٪ از تمام خودروهای برقی فروختهشده در جهان بودند. برندهای اروپایی و تولیدکنندگان آمریکای شمالی هرکدام حدود ۱۵٪ سهم داشتند. این فاصله بهخوبی نشان میدهد مقیاس تولید، سرعت اجرا و کنترل زنجیره تامین امروز در کجا متمرکز شده است.
چین همچنین در سال گذشته نزدیک به ۷۵٪ از حدود ۲۲ میلیون خودروی برقی تولیدشده در جهان را ساخت. تولید داخلی از تقاضای محلی پیشی گرفت و این مازاد به بازارهای جهانی راه پیدا کرد. صادرات خودروهای برقی چین دو برابر شد و به بیش از ۲.۵ میلیون دستگاه رسید.
در بازارهای خارج از چین، اروپا و آمریکا، وابستگی به خودروهای برقی ساخت چین به شکل چشمگیری افزایش یافته است. در سال ۲۰۲۵ حدود ۵۵٪ از خودروهای برقی فروختهشده در این مناطق از چین وارد شده بودند. پنج سال پیش، این سهم کمتر از ۵٪ بود. این فقط رشد نیست، بلکه بازآرایی کامل صنعتی در برابر چشم همه است.
همین الگو در بازار باتری نیز دیده میشود. چین در سال ۲۰۲۵ بیش از ۸۰٪ از تولید جهانی سلول باتری را در اختیار داشت و تسلط خود را بر یکی از راهبردیترین بخشهای اقتصاد خودروی برقی محکمتر کرد. خودروسازان در سراسر جهان یک واقعیت مشترک را میدانند: اگر میخواهید در بازار خودروهای برقی جدی رقابت کنید، دسترسی به باتری مسئلهای حاشیهای نیست. اصل بازی همین است.
آژانس بینالمللی انرژی همچنین انتظار دارد مسیر پیشرو بهسرعت شلوغتر شود. ناوگان جهانی خودروهای برقی که امروز نزدیک به ۸۰ میلیون دستگاه است، حتی بدون معرفی حمایتهای سیاستی جدید، میتواند تا سال ۲۰۳۵ به ۵۱۰ میلیون دستگاه برسد. این جهشی خیرهکننده است و نشان میدهد حملونقل برقی از مرحله پذیرش اولیه عبور کرده و به روندی بسیار گستردهتر و سختتر برای بازگشت تبدیل میشود.
فاتح بیرول، مدیر اجرایی آژانس بینالمللی انرژی، کاهش قیمت باتری را یکی از مهمترین دلایل ادامه این شتاب دانسته است. او همچنین اشاره کرده که دولتها ممکن است در واکنش به بحران کنونی انرژی، سیاستهایی را اجرا کنند که پذیرش خودروهای برقی را بیشتر تقویت کند. باتری ارزانتر و مشوقهای قویتر ترکیبی قدرتمند هستند. برای خریداران، این موضوع اغلب به معنای قیمت اولیه پایینتر و منطق روشنتر برای صرفهجویی بلندمدت است.
یکی از سریعترین روندها دیگر فقط در اروپا جریان ندارد
جنوب شرق آسیا در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین داستانهای رشد خودروهای برقی است که باید با دقت دنبال شود. فروش در این منطقه در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد و سهم خودروهای برقی را به نزدیک ۲۰٪ از بازار رساند. این دیگر یک بازار کوچک و خاص نیست. این یک تغییر جدی است.
آژانس بینالمللی انرژی معتقد است خودروهای برقی میتوانند تا سال ۲۰۳۵ سهمی ۶۰٪ از فروش خودروهای نو در جنوب شرق آسیا داشته باشند، روندی که با کاهش قیمتها و سیاستهای حمایتیتر دولتها تقویت میشود. ویتنام، که در حال حاضر بزرگترین بازار خودروی برقی منطقه است، پیشتر از برنامههایی برای گسترش مشوقهای مالیاتی خبر داده، زیرا کشورها به افزایش هزینه انرژی و نیاز به حملونقل پاکتر واکنش نشان میدهند.
نشانه مهم دیگری نیز در این گزارش دیده میشود: کامیونهای برقی واقعا در حال جذب تقاضا هستند. فروش جهانی کامیونهای برقی در سال ۲۰۲۵ بیش از دو برابر شد و چین با فاصله زیاد جلوتر از سایر کشورها قرار گرفت. سال گذشته تقریبا از هر ده کامیون فروختهشده در جهان، یکی برقی بود. برای بخشی که زمانی برقیسازی آن در مقیاس بزرگ دشوار به نظر میرسید، این یک نقطه عطف معنادار است.
چشمانداز جهانی خودروهای برقی امسال نگاه خود را فراتر از سختافزار نیز گسترش داده است. این گزارش بخش تازهای درباره نرمافزار خودرو و هوش مصنوعی اضافه کرده و یادآوری میکند که آینده صنعت خودرو فقط با باتری تعیین نخواهد شد. بهطور فزاینده، کدهای نرمافزاری، زیستبومهای دیجیتال و هوشمندی تعبیهشده در خود خودرو نیز در شکل دادن به این آینده نقش خواهند داشت.
بنابراین بله، این بازار با دستاندازهایی روبهرو بوده است. برخی کشورها مشوقهای خود را بازتنظیم میکنند. برخی دیگر با فشار زنجیره تامین یا عدم قطعیت سیاسی دستوپنجه نرم میکنند. اما الگوی بزرگتر همچنان کاملا روشن است. خودروهای برقی عقبنشینی نمیکنند. آنها بازار به بازار و بخش به بخش گسترش مییابند، تا جایی که آنچه زمانی یک اختلال بزرگ به نظر میرسید، به وضعیت پیشفرض تازه تبدیل شود.
ارسال نظر