پیوندهای تزریقی کبد؛ پلی کم خطر تا درمان نهایی بیماران

تصور کنید یک سرنگ جای چاقوی جراحی را بگیرد. دوره نقاهت کوتاه‌تر. خطر کمتر. تزریقی بسیار کوچک که کبد رو به نارسایی را تا رسیدن راهکاری بهتر سرپا نگه می‌دارد.

پژوهشگران در حال توسعه گرافت‌های تزریقی کبد هستند که دقیقا برای همین هدف طراحی شده‌اند: جایگزینی برای جراحی‌های تهاجمی و در صورت نیاز، ایجاد پلی تا زمان پیوند کبد. این گرافت‌های ژل‌مانند را می‌توان با روش‌های کم‌تهاجمی وارد بدن کرد و آن‌ها تقریبا بلافاصله شروع به پشتیبانی از عملکرد کبد می‌کنند؛ فرصتی حیاتی برای بیماران و تیم درمان.

پژوهشگران با استفاده از یک دستگاه میکروفلوئیدیک، میکروسفرهای هیدروژلی با شکل و اندازه یکنواخت تولید کردند. سپس این کره‌ها با هپاتوسیت‌ها مخلوط و به بدن تزریق می‌شوند؛ جایی که مینی‌کبدهای پایدار را تشکیل می‌دهند.

این روش یک مزیت عملی دیگر هم دارد. اگر درمان تکمیلی لازم باشد، تزریق دوباره بسیار کم‌آسیب‌تر از باز کردن مجدد بدن است. چنین انعطافی می‌تواند نگاه پزشکان به درمان‌های مرحله‌ای را تغییر دهد و آن را از عمل‌های نادر و پرخطر به مداخلات قابل تکرار در کنار تخت بیمار نزدیک کند.

با این حال، این رویکرد بدون چالش نیست. با فرمولاسیون‌های فعلی، بیماران احتمالا برای جلوگیری از پس‌زدگی به داروهای سرکوب‌کننده ایمنی سیستمیک نیاز خواهند داشت. این مسئله همچنان بار بالینی قابل توجهی ایجاد می‌کند، به‌ویژه در بلندمدت.

میکروسفرها (سبز)، هپاتوسیت‌ها (ارغوانی) و فیبروبلاست‌های پشتیبان (نارنجی) به مرور زمان کنار هم قرار می‌گیرند و به گرافت‌های مهندسی‌شده کبدی بازآرایی می‌شوند. تصویر، مقایسه روز صفر (چپ) و روز چهاردهم (راست) گرافت‌هایی را نشان می‌دهد که در آزمایشگاه کشت داده شده‌اند. 

گروه‌های فعال در این حوزه از همین حالا برای حل این مشکل دست به کار شده‌اند. یک راهبرد، مهندسی هپاتوسیت‌هایی است که از دید سامانه ایمنی پنهان می‌مانند؛ سلول‌های به‌اصطلاح پنهان‌کار که از شناسایی و حمله جلوگیری می‌کنند. راهکار دیگر، قرار دادن میکروسفرهای هیدروژلی ریز درون گرافت است تا داروهای سرکوب‌کننده ایمنی را مستقیم در محل کاشت آزاد کنند، درمان را در همان نقطه مورد نیاز متمرکز سازند و مواجهه کل بدن با دارو را کاهش دهند.

هر دو ایده با هدف ایمن‌تر و کاربردی‌تر کردن گرافت‌های تزریقی مطرح شده‌اند تا یک راهکار موقت به درمانی پایدار تبدیل شود. پرسش اکنون این است که این نوآوری‌ها با چه سرعتی می‌توانند از میز آزمایشگاه به مراقبت بالینی برسند، زیرا برای بسیاری از بیماران، زمان ارزشمندترین منبع است.