مریخ نورد پشتیبان ناسا شاید به زودی راهی قطب جنوب ماه شود

تصور کنید وسیله‌ای که قرار بود در یک آزمایشگاه کالیفرنیا بماند، ناگهان از محیط آزمایش بیرون بیاید و وارد جهانی دیگر شود. این همان فصل غیرمنتظره بعدی برای یکی از دوقلوهای زمینی مریخ‌نوردهای ناسا است: یک مریخ‌نورد تمرینی که برای شبیه‌سازی پرسویرنس ساخته شده، ممکن است به‌زودی با کاربری تازه به یک کاوشگر قمری در قطب جنوب ماه تبدیل شود.

از سکوی آزمایش زمینی تا دیده‌بان قطبی

ناسا نسخه‌های مهندسی تمام‌مقیاس از مریخ‌نوردهای خود را روی زمین نگه می‌دارد تا پیش از ارسال به ماشین‌های واقعی در فاصله میلیون‌ها کیلومتری، به‌روزرسانی‌های نرم‌افزاری و فرمان‌های عملیاتی را اعتبارسنجی و عیب‌یابی کند. این نمونه‌های مشابه هرگز برای پرواز طراحی نشده بودند. اکنون، بر اساس طرحی تازه به نام پرومیس، نسخه‌ای اصلاح‌شده از مدل زمینی پرسویرنس قرار است به قطب جنوب ماه فرستاده شود تا در پشتیبانی از پایگاه‌های انسانی آینده، نقشه‌برداری، رصد و نمونه‌برداری انجام دهد.

نام پرومیس از عبارت «رصد منابع قطبی، نقشه‌برداری و کاوش محل» گرفته شده است. این پیشنهاد، یک سکوی آزمایشی ترکیبی را در نظر می‌گیرد که عناصر طراحی پرسویرنس و کیوریاسیتی را در هم می‌آمیزد و در عمل مریخ‌نوردی می‌سازد که توانمندی‌های هر دو را به ارث می‌برد. نتیجه، فضاپیمایی عمل‌گرا و کم‌ریسک‌تر خواهد بود که می‌تواند درباره ناهمواری‌های سطح، مواد فرار و شیوه‌های عملیاتی لازم برای فعالیت‌های پایدار نزدیک مناطق همیشه سایه‌دار ماه داده جمع‌آوری کند.

چرا قطب جنوب ماه؟

قطب جنوب ماه به دلیل وجود یخ آب فراوان در تله‌های سرد، به یکی از کانون‌های راهبردی اکتشافات فضایی تبدیل شده است. این یخ می‌تواند پس از فرآوری، آب آشامیدنی، اکسیژن قابل تنفس و حتی سوخت موشک تولیدشده در همان محل را فراهم کند. کاوشگری مانند پرومیس کمک می‌کند مشخص شود این ذخایر تا چه اندازه در دسترس هستند و کدام مناطق می‌توانند از پایگاه‌های بلندمدت پشتیبانی کنند.

برخلاف فرودگرهای خورشیدی که به نور خورشید وابسته‌اند، پرومیس یک مولد گرما‌برقی رادیوایزوتوپی چندماموریتی حمل خواهد کرد. این ژنراتور هسته‌ای فشرده، گرمای حاصل از واپاشی طبیعی پلوتونیوم را به برق پایدار تبدیل می‌کند. مزیت آن ساده اما بسیار مهم است: تأمین انرژی پیوسته در شب‌های طولانی ماه و درون دهانه‌های سایه‌دار. در عمل، این یعنی جابه‌جایی و عملیات علمی بدون انتظار برای روشنایی روز.

«یک ژنراتور هسته‌ای به ما آزادی می‌دهد که بدون توجه به میزان روشنایی، در هر نقطه‌ای از ماه فعالیت کنیم.» مدیر برنامه پایگاه قمری این پروژه گفت: «این فناوری یکی از دشوارترین محدودیت‌های مهندسی برای کار پایدار روی سطح ماه را برطرف می‌کند.»

از نظر فنی، سازگار کردن یک مریخ‌نورد زمینی با محیط ماه نیازمند موازنه‌های مهندسی است. کنترل دما، تحمل گرد و غبار و پیوندهای ارتباطی در مریخ و ماه یکسان نیستند. با این حال، آغاز کار از یک مدل مهندسی موجود و آزمایش‌شده می‌تواند در مقایسه با طراحی یک فرودگر کاملا تازه از پایه، ریسک توسعه و هزینه‌ها را کاهش دهد.

وضعیت برنامه و زمان‌بندی

پرومیس در حال حاضر همچنان در مرحله مفهومی قرار دارد. ناسا هنوز تأیید نهایی مأموریت یا جدول زمانی خرید و ساخت را قطعی نکرده است. برآوردهای هزینه که همراه با برنامه‌ریزی‌های اولیه منتشر شده‌اند، هزینه توسعه و آماده‌سازی را حدود ۶۵۰ میلیون تا ۱٫۲ میلیارد یورو تخمین می‌زنند. برنامه‌ریزان پرتاب فعلا انتظار ندارند این مأموریت پیش از اوایل دهه ۲۰۳۰ انجام شود، مگر آنکه تصمیم‌های برنامه‌ای و هم‌سویی بودجه‌ای فراهم شود.

تبدیل مریخ‌نوردی که در اصل برای آزمایش‌های زمینی ساخته شده بود به یک دیده‌بان عملیاتی ماه، هم واقع‌بینانه است و هم خلاقانه. این ایده از سخت‌افزار موجود بهره می‌برد، تمرکز علمی را بر منابع باارزش می‌گذارد و سامانه‌های تولید توان را نشان می‌دهد که می‌توانند پایگاه‌های آینده را پشتیبانی کنند. اگر پرومیس تأیید شود، یک مدل تمرینی را به کاوشگری واقعی و فعال تبدیل می‌کند که به تعیین محل زندگی بعدی انسان‌ها روی ماه کمک خواهد کرد.