نقد فیلم السینور؛ درخشش اندرو اسکات در نقش چارلسون

در سکوت پیش از بالا رفتن پرده، تنها یک بازیگر می‌تواند نفس سالن را در سینه حبس کند. السینور بر همین سکوت پافشاری می‌کند و سپس تو را، گاهی دردناک، به دل روشنایی می‌کشاند.

فیلم سایمون استون، با فیلمنامه‌ای از استیون برسفورد، ماه‌های پایانی زندگی ایان چارلسون را دنبال می‌کند؛ زمانی که او در تئاتر ملی برای اجرای نقش هملت آماده می‌شود و همزمان با ایدز می‌جنگد. این پرتره، رنج را رمانتیک نمی‌کند. در عوض، سرسختی هنرمندی را نشان می‌دهد که حتی وقتی بدنش به او خیانت می‌کند، حاضر نیست صحنه را ترک کند.

اندرو اسکات در نقش چارلسون، بازی اصلی فیلم را بر عهده دارد و اجرایی ارائه می‌دهد که منتقدان آن را هم ویرانگر و هم درخشان توصیف کرده‌اند. اولیویا کولمن در نقش دکتر مارگارت جانسون، پزشک او و همراهی نه چندان داوطلبانه، ظاهر می‌شود. گروه بازیگران مکمل شامل بیلی پایپر، جانی فلین، لوک تامپسون، دیوید داوسون، متیو بیرد، جو لاک، جولیت استیونسون و پیتر مولان، جهانی را می‌سازند که در آن اتاق‌های تمرین و راهروهای بیمارستان در هم محو می‌شوند.

فیلم همان قدر که درباره تئاتر است، درباره بهای انسانی وقف شدن به هنر نیز هست. هنر وجود دارد. وظیفه وجود دارد. شرم و پنهانکاری نیز هست که بحران ایدز در لندن را سایه‌وار دنبال می‌کرد، و شوخ‌طبعی سرسختانه‌ای که چارلسون مانند زره به تن می‌کرد. استون این عناصر را در فیلمی به هم می‌دوزد که می‌پرسد: اجرا کردن وقتی پای زندگی و مرگ در میان است، چه معنایی دارد؟

واکنش منتقدان در مجموع مثبت بوده است. در راتن تومیتوز، السینور بر اساس ۶۰ نقد امتیاز ۸۸٪ دارد. متاکریتیک نیز بر پایه نظر ۱۸ منتقد، امتیاز ۷۳ از ۱۰۰ را گزارش کرده است. با این حال، عددها فقط بخشی از ماجرا را روایت می‌کنند.

در بالاترین سطح تحسین، پلی‌لیست امتیاز ۹۱ را به فیلم داد و بازی اسکات را «نقش یک عمر» نامید؛ اجرایی که مدام به شکل‌هایی غیرمنتظره گسترش پیدا می‌کند. ورایتی و اسکرین دیلی نیز امتیازهایی در محدوده ۹۰ ثبت کردند و از نیروی عاطفی فیلم و توانایی اسکات در نشان دادن آسیب‌پذیری ستایش کردند. این نقدها تأکید می‌کنند که یک بازیگر چگونه می‌تواند سوژه‌ای زندگینامه‌ای را به تجربه‌ای فوری، ملموس و زنده تبدیل کند.

رسانه‌های دیگر نیز با تحسینی قوی، هرچند سنجیده‌تر، همراه شدند. د رپ اشاره کرد که فیلم گاهی به سوی ملودرام می‌لغزد، اما تأکید داشت که این ویژگی با شدت و حال‌وهوای شکسپیری اثر همخوان است. هالیوود ریپورتر و گاردین، هر دو با امتیازی نزدیک به ۸۰، بر قدرت عاطفی فیلم و بازآفرینی زنده لندن در دوران بحران ایدز انگشت گذاشتند؛ لحظاتی که در تورنتو بسیاری از تماشاگران را به گریه انداخت.

کلایدر و تلگراف نیز همین پیام را با زبانی ساده منتقل کردند: دستمال کاغذی همراه داشته باشید. اسکرین رنت، با نگاهی کمی محتاط‌تر و امتیاز ۷۰، به انتخاب‌های ساختاری اشاره کرد که گاهی شتاب روایت را کم می‌کنند، هرچند اصالت بازی اسکات را ستود. همین اصالت، نکته کلیدی فیلم است: اسکات در چارلسون نه به عنوان یک نماد، بلکه به عنوان انسانی آشفته، زنده و واقعی حلول می‌کند.

البته همه منتقدان قانع نشدند. ایندی‌وایر و اسلنت به امتیازهایی نزدیک به میانه رسیدند و پالت رنگی خاموش و رویکرد بصری فیلم را نقد کردند؛ رویکردی که به نظر آن‌ها تجربه تماشا را بدون نقطه تعادل، بیش از حد تیره می‌کند. فیلم استیج تندتر برخورد کرد و استدلال کرد که فیلم بیش از اندازه شبیه حلقه‌ای تدوین‌نشده از اجراهاست، نه یک استدلال سینمایی کامل و شکل‌گرفته.

پس السینور در نهایت کجا می‌ایستد؟ پاسخ ساده نیست. تدوین فیلم و برخی انتخاب‌های سبکی، بخشی از اوج‌های دراماتیک را کند می‌کنند. با این حال، تصویر مردی که در حالی هملت را بازی می‌کند که مرگ خود را در یک دست نگه داشته، تکان‌دهنده است. تصویرسازی اسکات، با آن لرزش‌ها، طنازی و فرسودگی، نیروی اصلی فیلم را می‌سازد.

اندرو اسکات اجرایی تعیین‌کننده در کارنامه‌اش ارائه می‌دهد که فیلمی شجاع اما ناتمام را بر دوش می‌کشد.

به دوگانگی فیلم دقت کنید: چارلسون روی صحنه و چارلسون بیرون از صحنه، در حالی که هملت پژواک مبارزه خالق خود می‌شود. فیلمبرداری گاهی به نگاهی خاکستری و ریاضت‌کشانه گرایش دارد که قرار است زوال را بازتاب دهد؛ صدای تمرین‌ها و بوق‌های بیمارستانی نیز در یک ریتم واحد تنیده می‌شوند. این انتخاب‌ها همیشه بی‌نقص عمل نمی‌کنند. اما وقتی به هدف می‌زنند، اثرشان فراموش‌نشدنی است.

السینور قرار نیست محبوب همه باشد. از شما می‌خواهد با ناراحتی و معذب بودن بنشینید. از شما می‌خواهد تماشا کنید که یک بازیگر بااستعداد اجازه نمی‌دهد نقش او به یک تیتر خبری تقلیل پیدا کند. همچنین می‌پرسد آیا تئاتر و سینما، وقتی جهان در بی‌رحم‌ترین حالت خود قرار دارد، می‌توانند شکلی از رستگاری ارائه دهند یا نه. فیلم را ببینید. خودتان تصمیم بگیرید.