خواب در میانسالی چگونه بر طول عمر کاری اثر می گذارد؟

تحلیلی گسترده از داده‌های فنلاند نشان می‌دهد اختلال خواب و خواب طولانی پس از ۵۰سالگی با کوتاه‌ترشدن دوره اشتغال ارتباط دارند. با یافته‌ها، محدودیت‌های پژوهش و راهکارهای سلامت شغلی آشنا شوید.

.1 دیدگاه
خواب در میانسالی چگونه بر طول عمر کاری اثر می گذارد؟

7 دقیقه

دنبال کردن در گوگل

بسیاری تصور می‌کنند هرچه بیشتر بخوابند، سالم‌تر هستند. اما یک تحلیل گسترده در فنلاند داستان متفاوتی را برای بسیاری از افراد بالای ۵۰ سال روایت می‌کند: خواب بیش از حد، درست مانند خواب بی‌کیفیت و مداوم، ممکن است با خروج زودتر از انتظار از بازار کار ارتباط داشته باشد.

پژوهشی تازه با مشارکت بیش از ۷۶ هزار بزرگسال نشان می‌دهد که الگوهای خواب در میانسالی ممکن است با مدت‌زمان اشتغال افراد ارتباط داشته باشد. 

پیش‌بینی‌کننده‌ای غیرمنتظره

آیا تعداد ساعاتی که در ۵۰سالگی می‌خوابید می‌تواند به پیش‌بینی زمان بازنشستگی‌تان کمک کند؟ پاسخ کوتاه، دست‌کم از نظر آماری، بله است. اپیدمیولوژیست‌ها از مفهوم «امید به طول عمر کاری» استفاده کردند تا بسنجند فرد ۵۰ساله‌ای که هنوز در بازار کار حضور دارد، به‌طور متوسط انتظار دارد چند سال دیگر، تا ۶۸سالگی، شاغل بماند. نتایج چشمگیر بود: اختلال‌های مکرر خواب و خواب شبانه طولانی، هر دو با کاهش سال‌های مورد انتظار اشتغال ارتباط داشتند.

این یافته به این معنا نیست که خواب تنها علت است. مطالعات مشاهده‌ای رابطه علت و معلولی را اثبات نمی‌کنند. بااین‌حال، الگوها در دو گروه مستقل از شرکت‌کنندگان فنلاندی و در انواع مشاغل یکسان بودند. گستردگی و وضوح این الگوها نشان می‌دهد که باید این ارتباط را جدی گرفت.

پژوهشگران چه چیزی را اندازه‌گیری کردند و اهمیت آن چیست؟

این تحلیل، دو مطالعه جمعیتی بلندمدت در فنلاند را با هم ترکیب کرد. یکی از آن‌ها، مطالعه بخش عمومی فنلاند، بیش از ۷۰ هزار کارمند بخش عمومی را دنبال کرد. مطالعه دیگر، هِس‌ساپ، نمونه‌ای تصادفی شامل بیش از ۶ هزار بزرگسال در سن کار را به پژوهش افزود. این مجموعه داده‌ها، تنوع گسترده‌ای از نظر شغل و تحصیلات و همچنین سوابق اداری معتبر اشتغال را در اختیار پژوهشگران گذاشت.

شرکت‌کنندگان درباره مدت معمول خواب شبانه و تعداد دفعاتی که در ماه گذشته برای به‌خواب‌رفتن مشکل داشتند، شب‌ها از خواب بیدار می‌شدند، صبح زودتر از موعد بیدار می‌شدند یا پس از خواب احساس استراحت نمی‌کردند، گزارش دادند. مدت خواب به سه گروه تقسیم شد: کوتاه، کمتر از هفت ساعت؛ متوسط، هفت تا هشت ساعت و نیم؛ و طولانی، ۹ ساعت یا بیشتر. اختلال‌های خواب نیز بر اساس فراوانی به سه دسته بدون اختلال، متوسط و شدید تقسیم شدند.

  • امید به طول عمر کاری، میانگین سال‌های اشتغال با دستمزد را بین ۵۰ تا ۶۸سالگی اندازه‌گیری کرد.
  • کیفیت و مدت خواب بر اساس گزارش خود افراد در نخستین نظرسنجی پس از ۵۰سالگی هر شرکت‌کننده ثبت شد.
  • برای ثبت دقیق پیامدهای اشتغال، از سوابق سراسری بازنشستگی و درآمد فنلاند استفاده شد.

یافته‌های اصلی به زبان ساده

افرادی که پس از ۵۰سالگی هیچ اختلال خوابی را گزارش نکردند، به‌طور متوسط بیشترین امید به طول عمر کاری را داشتند. مشکلات متوسط خواب حدود پنج ماه از سال‌های مورد انتظار اشتغال کم کرد و مشکلات شدید این میزان را به حدود هشت ماه رساند. تفاوت در میان افرادی که هر شب ۹ ساعت یا بیشتر می‌خوابیدند، حتی بیشتر بود. در یکی از گروه‌های پژوهش، افرادی که خواب طولانی داشتند در مقایسه با کسانی که مدت خوابشان متوسط بود، انتظار داشتند حدود ۹ ماه کمتر شاغل بمانند. در گروه دیگر، این فاصله به بیش از دو سال رسید.

این الگوها در میان زنان و مردان و در گروه‌های شغلی مختلف دیده شدند، اما اندازه تفاوت‌ها یکسان نبود. زنان متخصصی که خواب سالمی داشتند، از جمله افرادی بودند که طولانی‌ترین سابقه کاری مورد انتظار را داشتند. مردان شاغل در مشاغل روتین که با مشکلات شدید خواب روبه‌رو بودند، بدترین وضعیت را داشتند. با ترکیب شاخص‌های اجتماعی‌اقتصادی و داده‌های خواب، تفاوت آشکار بود: افراد ۵۰ساله برخوردار با خواب سالم می‌توانستند انتظار داشته باشند به‌طور چشمگیری سال‌های بیشتری از همتایان کم‌برخوردار خود که خواب بی‌کیفیت یا طولانی داشتند، در بازار کار بمانند.

چرا خواب طولانی و اختلال خواب ممکن است بر کار اثر بگذارند؟

چند مسیر احتمالی برای این ارتباط وجود دارد. بی‌خوابی مزمن و خواب گسسته، انرژی روزانه، تمرکز و خلق‌وخو را تضعیف می‌کنند. همه این عوامل می‌توانند عملکرد شغلی را مختل کنند و احتمال مرخصی استعلاجی یا درخواست مزایای ازکارافتادگی را افزایش دهند. خواب طولانی نیز، برخلاف انتظار، ممکن است نشانه مشکلات زمینه‌ای سلامت، مانند بیماری‌های درمان‌نشده یا افسردگی باشد. همچنین می‌تواند به مشارکت کمتر در کار یا اشتغال در مشاغل پرفشار جسمی که به زمان بیشتری برای بازیابی نیاز دارند، اشاره کند.

نباید از عوامل محیط کار غافل شد. برنامه شیفت‌ها، فشار جسمی، تنش‌های روانی‌اجتماعی و مناسب‌سازی نامطلوب محیط کار با الگوهای خواب تعامل دارند. این عوامل هم می‌توانند خواب را مختل کنند و هم ماندن در شغل را دشوارتر سازند. به‌طور خلاصه، خواب ممکن است نشانه‌ای زودهنگام، عاملی واسطه‌ای یا نشانگری از مشکلات گسترده‌تر سلامت و محرومیت‌های اجتماعی باشد.

پیامدها برای سیاست‌گذاری و سلامت شغلی

با توجه به اینکه بسیاری از کشورها سن بازنشستگی را بازنگری می‌کنند و به‌دنبال راه‌هایی برای تداوم فعالیت اقتصادی افراد هستند، خواب به هدفی بالقوه برای مداخله تبدیل شده است. خدمات سلامت شغلی می‌توانند کارکنان میانسالی را که خواب آشفته دارند شناسایی کنند و درمان‌های مبتنی بر شواهد، مانند درمان شناختی‌رفتاری بی‌خوابی، آموزش بهداشت خواب یا ارجاع برای ارزیابی پزشکی در مواردی که خواب طولانی احتمال بیماری‌های هم‌زمان را مطرح می‌کند، در اختیارشان بگذارند.

تغییرهای کوچک هم می‌توانند مؤثر باشند. کارفرمایان می‌توانند برنامه‌ریزی شیفت‌ها را بازبینی کنند، امکان زمان‌بندی منعطف را فراهم آورند و دسترسی به منابع سلامت روان را افزایش دهند. از دیدگاه برنامه‌ریزان سلامت عمومی، توجه به سلامت خواب در میانسالی می‌تواند راهکاری کم‌هزینه برای افزایش طول عمر کاری باشد، به‌ویژه برای کارکنانی که از منابع اجتماعی‌اقتصادی کمتری برخوردارند.

دیدگاه کارشناسی

دکتر لورا وارانیِمی، اپیدمیولوژیست فرضی حوزه سلامت شغلی که در مطالعات سلامت جمعیت مشارکت داشته است، می‌گوید: «باید خواب را بخشی از مجموعه عواملی بدانیم که از یک زندگی کاری طولانی و پربازده پشتیبانی می‌کنند. درمان بی‌خوابی فقط به معنای بهترکردن خواب شبانه نیست. این کار می‌تواند شناخت روزانه و تاب‌آوری را بهبود دهد، مرخصی استعلاجی را کاهش دهد و در برخی موارد خروج از بازار کار را به تأخیر بیندازد. بااین‌حال، مداخلات باید متناسب با شرایط هر فرد باشند؛ زیرا شرایط اجتماعی و محیط کار اغلب هم بر خواب و هم بر پیامدهای اشتغال اثر می‌گذارند.»

محدودیت‌ها و آنچه این پژوهش نشان نداد

این یافته‌ها محدودیت‌های مهمی دارند. پژوهش مشاهده‌ای بود و به سنجش خواب بر اساس گزارش خود افراد در یک نوبت، نزدیک به ۵۰سالگی، تکیه داشت. بنابراین نمی‌تواند رابطه علت و معلولی را مشخص کند یا اثر بیماری‌های جسمی و روان‌پزشکی زمینه‌ای، رفتارهای مرتبط با سلامت یا مواجهه‌های شغلی اندازه‌گیری‌نشده را به‌طور کامل در نظر بگیرد. ممکن است برخی افراد به‌دلیل بیماری مزمن بیشتر بخوابند و همان بیماری توانایی کارکردن را کاهش دهد. داده‌های اداری اشتغال معتبر هستند، اما با توجه به پیچیدگی دلایل خروج افراد از بازار کار، خواب فقط یکی از قطعات یک معمای بزرگ‌تر است.

پژوهش‌های آینده که خواب را در گذر زمان به‌شکل عینی دنبال کنند، سوابق بالینی را به داده‌ها پیوند دهند و مداخلات محیط کار را ارزیابی کنند، به روشن‌شدن این موضوع کمک خواهند کرد که آیا بهبود خواب می‌تواند طول عمر کاری را افزایش دهد یا نه.

نتیجه‌گیری

برای کارکنان میانسال، خواب چیزی فراتر از یک عادت شخصی است. تحلیل‌های فنلاندی به شواهد روزافزونی می‌افزایند که نشان می‌دهند هم شب‌های بی‌قرار و هم خواب غیرمعمول طولانی با کوتاه‌ترشدن دوره اشتغال ارتباط دارند. رسیدگی به مشکلات خواب از طریق مراقبت بالینی و سیاست‌های محیط کار ممکن است به افراد کمک کند مدت بیشتری شاغل بمانند، اما برای اثبات رابطه علت و معلولی و ارزیابی راهکارها به پژوهش‌های هدفمندتری نیاز است. در این میان، پزشکان، کارفرمایان و سیاست‌گذاران باید شکایت‌های مربوط به خواب در میانسالی را بخشی جدی از برنامه‌های حمایت از نیروی کار سالمند بدانند.

فرشاد واحدی
به دنیای علم خوش اومدی! من فرشاد هستم، کنجکاو برای کشف رازهای جهان و نویسنده مقالات علمی برای آدم‌های کنجکاو مثل خودت!

نظر بگذارید

نظرات (1)

دیتاویو

وااای، تعجب کردم... خواب زیاد هم می‌تونه ضرر بزنه؟ باور نکردنی ولی منطقیه، مخصوصا برای اونایی که کار سنگین دارن