4 دقیقه
چرا پیاز ساده و معمولی میتواند رازهایی درباره سلامت آینده شما در گوشمان زمزمه کند؟ به نظر میرسد بینی و زبان ما اطلاعاتی را ثبت میکنند که بسیار فراتر از طعم و مزه است.
گروهی بینالمللی از پژوهشگران، دادههای ژنتیکی را در کنار علاقهها و بیزاریهای غذایی گزارششده توسط بیش از ۱۶۰ هزار نفر در یک پایگاه داده سلامت بریتانیا بررسی کردند تا نشانههایی بیابند که ترجیحات غذایی را به خطر بلندمدت بیماریها مرتبط میکند. آنها دهها ژن مرتبط با چشایی و بویایی را در برابر نزدیک به ۱۴۰ ماده غذایی آزمودند و به یک یافته برجسته رسیدند: گونهای از ژن گیرنده بویایی OR2T6 بهطور قابل اعتمادی با علاقه به پیاز ارتباط داشت.
این یافته در گروه کوچکتری از بزرگسالان جوانتر نیز تأیید شد؛ بنابراین به احتمال زیاد فقط ویژگی خاص یک گروه سنی نیست. اما چرا این موضوع اهمیت دارد؟ چون ژنها از بدو تولد ثابتاند و با موجهای رژیم غذایی یا تشخیص تازه یک بیماری تغییر نمیکنند. استفاده از چنین نشانگرهای تغییرناپذیری به دانشمندان کمک میکند از یکی از دامهای رایج در پژوهشهای تغذیه عبور کنند، یعنی این واقعیت که بیماری میتواند رژیم غذایی را تغییر دهد و رژیم غذایی نیز میتواند بر بیماری اثر بگذارد. به بیان سادهتر، جدا کردن علت و معلول دشوار است، مگر اینکه یک تکیهگاه ثابت در اختیار داشته باشید.
این تکیهگاه، روشی به نام تصادفیسازی مندلی است. پژوهشگران با در نظر گرفتن برخی گونههای ژنی بهعنوان نمایندهای از مواجهه مادامالعمر با یک طعم یا بو، میتوانند با اطمینان بیشتری ارزیابی کنند که آیا یک الگوی غذایی احتمالاً در بروز بیماری نقش علّی دارد یا نه. در این مطالعه، ارتباط OR2T6 با علاقه به پیاز به همین نماینده تبدیل شد. سپس وقتی تیم پژوهشی مجموعههای ژنتیکی جداگانه مرتبط با پیامدهای سلامت را بررسی کرد، همان گونه ژنی OR2T6 با احتمال کمتر ابتلا به فشار خون بالا و دیابت نوع ۲ همراه بود.
آیا این یعنی پیاز از بیماریهای مزمن پیشگیری میکند؟ هنوز نه. نویسندگان این مطالعه، به سرپرستی متخصصان اپیدمیولوژی ژنتیک، با دقت تأکید میکنند که این نتیجه یک نشانه جذاب است، نه یک نسخه درمانی. پیش از هرگونه توصیه بالینی، این ارتباط باید در جمعیتهای بزرگتر و متنوعتر تکرار و تأیید شود. با این حال، یافته آنقدر قانعکننده هست که بررسیهای بیشتری را توجیه کند، بهویژه درباره ترکیبات بیوشیمیایی موجود در پیاز که ممکن است اثرات مفیدی بر سلامت متابولیک داشته باشند.
فراتر از پیاز، نکته مهمتر به روش پژوهش مربوط میشود. ژنهای چشایی و بویایی دریچهای تازه برای اپیدمیولوژی تغذیه باز میکنند؛ حوزهای که سالها با یادآوریهای غذایی غیرقابل اعتماد و عادتهای متغیر افراد درگیر بوده است. پژوهشگران با تمرکز بر زیستشناسیای که ترجیح غذایی انسان را شکل میدهد، امیدوارند پیوندهای محکمتری میان رژیم غذایی و بیماری کشف کنند؛ پیوندهایی که شاید در میان انبوه دادههای پراکنده پنهان مانده باشند.
این پژوهش همچنین تصویر روشنتری از اهمیت تغذیه در سطح جمعیت ارائه میدهد. برآورد میشود رژیمهای غذایی ناسالم هر سال در سراسر جهان عامل میلیونها مرگ زودرس باشند و بهبود روشهای شناسایی عوامل غذایی علّی میتواند مداخلات سلامت عمومی را دقیقتر هدفگذاری کند. یک یافته درباره یک ماده غذایی بهتنهایی محدود است. با این حال، توانایی تشخیص ارتباطات واقعی بهجای همبستگیهای گمراهکننده، پیشرفتی بسیار مهم به شمار میآید.
این مطالعه ثابت نمیکند که پیاز درمان همه دردهاست، اما نشان میدهد ژنهای حسی ما میتوانند دانشمندان را به سمت ارتباطات معنادار میان تغذیه و بیماری هدایت کنند.
این پژوهش که در نشریه بیامسی مدیسین منتشر شده، یادآور میشود حواسی که اغلب بدیهی میپنداریم، یعنی چشایی و بویایی، در واقع جریانهایی از دادهاند که به زیستشناسی ما بازمیگردند و گاهی سرنخهایی درباره سلامت در خود دارند که هنوز خواندنشان را بهخوبی نیاموختهایم.
منبع: sciencealert
نظرات
امیرحس
ایده باحالیه، تمرکز روی ژنهای حس بویایی میتونه کمک کنه، ولی رسانه ها ممکنه زیادهروی کنن. یه سرنخ خوبه، نه نسخه درمان، صبر لازم داریم
بیوانیکس
این واقعا قابل اعتماده؟ گیرنده OR2T6 با پیاز مرتبط باشه و بعدا ریسک دیابت کمتر؟ شکهام اما مشکوک هم هست، نیاز به تکرار و تنوع جمعیتی داره
دیتاپ
وااای یعنی پیاز میتونه اینقدر راز داشته باشه؟ عجیب ولی هیجانانگیز... حتماً باید پیاز رو دوباره ببینم، انگار از امروز دیگه ساده نیست، هی!
ارسال نظر