5 دقیقه
احتمالا شما هم یک بطری کلسیم یا ویتامین دی را جایی روی قفسه دارید. این مکملها برای بسیاری از ما شبیه نوعی بیمه به نظر میرسند: قرصهای کوچکی که وعده استخوانهای قویتر و شکستگی کمتر لگن را با افزایش سن میدهند. اما یک مرور گسترده تازه، این اطمینان خاطر را زیر سؤال برده است.
پژوهشگران دادههای ۶۹ کارآزمایی بالینی با مشارکت بیش از ۱۵۴ هزار بزرگسال در سراسر جهان را تجمیع کردند تا به یک پرسش روشن و کاربردی پاسخ دهند: آیا مکمل کلسیم، مکمل ویتامین دی یا مصرف همزمان این دو واقعا خطر شکستگی استخوان و زمینخوردن را کاهش میدهد؟ پاسخ کوتاه این است: برای بیشتر افرادی که مستقل زندگی میکنند، نه به شکل معنادار.
وقتی کلسیم و ویتامین دی بهتنهایی مصرف شدند، اثر آنها بسیار کم یا تقریبا صفر بود. کارآزماییهایی با دهها هزار شرکتکننده نشان دادند تفاوت محسوسی در خطر شکستگی میان افرادی که ویتامین دی مصرف میکردند و افرادی که هیچ مکملی نمیگرفتند وجود ندارد. کلسیم بهتنهایی نیز عملکرد بهتری نداشت. این نتیجه شاید برای کسانی که سالها این مواد مغذی را معادل محافظت آشکار در برابر استخوانهای شکننده میدانستند، غافلگیرکننده باشد.
وقتی این دو با هم مصرف شدند، اعداد در نگاه اول کمی امیدوارکنندهتر به نظر رسیدند. این مرور نشان داد مصرف همزمان کلسیم و ویتامین دی با کاهش اندکی در برخی انواع شکستگی همراه است. اما این تغییر بسیار کوچک بود. در مجموع مطالعات، مکملهای ترکیبی تقریبا به معنای یک شکستگی کمتر در هر ۱۰۰ نفر بود. شکستگی لگن، یعنی آسیبی که بیش از همه استقلال سالمندان را تهدید میکند، حدود سه مورد در هر ۱۰۰۰ نفر کاهش یافت.
این دستاوردها آنقدر محدود است که نویسندگان مطالعه آنها را برای بیشتر بزرگسالان ساکن جامعه، از نظر بالینی چندان معنادار ندانستند. به زبان ساده: یک تفاوت آماری کوچک روی کاغذ، نه یک مداخله تغییردهنده زندگی در دنیای واقعی.
این تمایز اهمیت زیادی دارد، چون زمینخوردن و شکستگی رویدادهایی انتزاعی نیستند. حدود یک نفر از هر سه فرد ۶۵ ساله و بالاتر، هر سال دستکم یک بار زمین میخورد. زمینخوردن میتواند به شکستگی استخوان، بستری شدن در بیمارستان، از دست رفتن استقلال فردی و زنجیرهای از مشکلات سلامت منجر شود. بنابراین عجیب نیست که خانوادهها و پزشکان به دنبال هر راهکار پیشگیرانه قابل قبول باشند. اما این تحلیل نشان میدهد بطری قرص، بهندرت گزینه درست است.
این مرور همچنین پرسشهای ناخوشایندی را درباره شیوه تجویز و توصیه مکملها مطرح میکند. با وجود افزایش تردیدها، کلسیم و ویتامین دی همچنان در بسیاری از کشورها بهطور گسترده تجویز و توزیع میشوند. برای نمونه در بریتانیا، هزینه نسخههای ویتامین دی طی دو دهه گذشته بهطور چشمگیری افزایش یافته، در حالی که شواهد مربوط به فایده مصرف روتین آن سستتر شده است.
این بدان معنا نیست که کلسیم و ویتامین دی بیاهمیتاند. هر دو ماده مغذی برای زیستشناسی استخوان و عضله ضروری هستند. افرادی که به پوکی استخوان تشخیصدادهشده، کمبود قطعی ویتامین دی، سندرمهای سوءجذب یا بیماریهای خاص دیگر مبتلا هستند، همچنان میتوانند در قالب مراقبت پزشکی هدفمند از مکملدرمانی سود مهمی ببرند. یافتههای جدید بیش از همه درباره جمعیت عمومی بزرگسالانی صدق میکند که مستقل زندگی میکنند و دچار کمبود شدید یا بیماری تثبیتشده استخوانی نیستند.
پس اگر قرصها راهحل همهجانبه نیستند، مردم چه باید بکنند؟ قویترین و پایدارترین شواهد به جای کابینت دارو، به سمت حرکت اشاره دارند: فعالیت بدنی منظم، بهویژه ورزشهای تحمل وزن و تمرینات مقاومتی، به ساخت و حفظ استحکام استخوان کمک میکند. پیادهروی مفید است. تمرین قدرتی اثر بیشتری دارد. تمرینهای تعادلی و فعالیتهایی مانند تایچی با بهبود پایداری و هماهنگی بدن، خطر زمینخوردن را کاهش میدهند. رژیم غذایی نیز مهم است؛ دریافت پروتئین کافی، کلسیم از منابع غذایی و ویتامین دی از راه قرارگیری ایمن در معرض نور خورشید یا مصرف سنجیده مکمل در صورت کمبود، همگی نقش دارند.
اقدامهای عملی و روزمره نیز مهماند. موانعی را که باعث گیر کردن پا و زمینخوردن میشوند از خانه حذف کنید. روشنایی محیط را بهتر کنید. داروهایی را که ممکن است سرگیجه ایجاد کنند با پزشک بازبینی کنید. کفش مناسب بپوشید. این گامهای کوچک و به ظاهر ساده، اغلب بیش از یک مکمل روزانه میتوانند از زنجیرهای جلوگیری کنند که از یک لغزش شروع میشود و به مراجعه به بیمارستان میرسد.
جمعبندی برای پزشکان و عموم مردم باید واقعبینانه باشد. مکملها را برای افرادی نگه دارید که اندیکاسیون پزشکی روشن دارند: کمبود ثبتشده، پوکی استخوان یا بیماریهایی که جذب مواد مغذی را محدود میکنند. برای دیگران، ورزش، تغذیه سالم و راهبردهای پیشگیری از زمینخوردن را در اولویت بگذارید؛ راهکارهایی که بهطور قابل اثبات خطر را کاهش میدهند.
شواهد علمی شیوه عمل ما را تغییر میدهد. گاهی این تغییر یعنی کنار گذاشتن یک عادت آرامشبخش و انتخاب مداخلاتی که واقعا به سالم ماندن، حفظ تعادل و سرپا ماندن افراد کمک میکنند.
منبع: sciencealert
ارسال نظر