مطالعه تازه درباره چای و کاهش خطر بیماری های عروقی

یک فنجان داغ چای می‌تواند حسی شبیه دارو داشته باشد. آرام می‌کند، تمرکز را بالا می‌برد و بر اساس یک مطالعه تازه، شاید خطر بیماری‌هایی را که رگ‌ها و دستگاه گردش خون را مسدود یا تحت فشار قرار می‌دهند نیز کمی کاهش دهد. اما هنوز برای روشن کردن کتری عجله نکنید. به نظر می‌رسد این اثر مفید برای سلامت، به نوع چایی که دم می‌کنید و شیوه نوشیدن آن بستگی دارد.

چای سرشار از پلی‌فنول‌ها و آنتی‌اکسیدان‌هاست؛ ترکیباتی که دانشمندان مدت‌ها گمان می‌کردند می‌توانند از رگ‌های خونی محافظت کنند، التهاب را کاهش دهند و به بهبود کلسترول و فشار خون کمک کنند. همین ظرفیت زیستی باعث شد پژوهشگران بررسی کنند آیا مصرف منظم چای در یک جمعیت بزرگ واقعا به کاهش رویدادهای عروقی منجر می‌شود یا نه.

آن‌ها داده‌های نزدیک به نیم میلیون بزرگسال در چین، یعنی 485,934 نفر، را بررسی کردند که به طور میانه حدود 9.1 سال پیگیری شده بودند. در این مدت، پژوهشگران 14,863 مورد شامل بیماری‌های قلبی عروقی، سکته‌ها، بیماری قلبی ریوی و بیماری شریان محیطی را ثبت کردند. در مقایسه با افرادی که چای نمی‌نوشیدند، مصرف‌کنندگان منظم چای 11% خطر کمتر برای این پیامدهای عروقی نشان دادند.

اما این عدد کلی، جزئیات مهمی را پنهان می‌کند. گروه پژوهش بررسی کرد که عادت‌های مربوط به نوشیدن چای چگونه با عوامل دیگر سبک زندگی ارتباط پیدا می‌کند. سیگار کشیدن و کم‌تحرکی خطر عروقی را به شدت تغییر می‌دهند. پس آیا این عوامل اثر مفید چای را کم‌رنگ می‌کنند؟ نه به طور کامل. کمترین خطر در افرادی دیده شد که نوشیدن منظم چای را با سیگار نکشیدن و فعالیت بدنی بالا همراه کرده بودند. خلاصه اینکه چای کمک می‌کند، اما جایگزین سبک زندگی سالم نیست.

موضوع مهم دیگر، خود چای است. همه فنجان‌ها اثر یکسانی نداشتند. افرادی که به صورت هفتگی چای می‌نوشیدند، ظاهرا با حدود شش تا هشت فنجان در روز بهترین وضعیت را داشتند و چای سیاه در مقایسه با چای سبز، ارتباط پایدارتر و روشن‌تری با خطر کمتر بیماری‌های عروقی نشان داد. غلظت دم‌کرده نیز مهم بود: چای با غلظت متوسط نسبت به چای بسیار رقیق یا بسیار غلیظ نتیجه بهتری داشت. شگفت‌آورتر از همه، دمای نوشیدنی هم تفاوت ایجاد می‌کرد؛ افرادی که گزارش کرده بودند چای را «بسیار داغ و سوزان» می‌نوشند، با خطر بالاتری روبه‌رو بودند.

چرا گرما می‌تواند نتیجه را تغییر دهد؟ این مطالعه ثابت نمی‌کند که حرارت باعث آسیب می‌شود. فقط می‌تواند الگوها را نشان دهد. یک احتمال این است که نوشیدنی‌های بسیار داغ با رفتارهای پرخطر دیگر، خطاهای اندازه‌گیری یا ویژگی‌های سبک زندگی همراه باشند. احتمال دیگر این است که دماهای بسیار بالا در طول زمان اثرات ظریف بافتی ایجاد کنند و بر سلامت عروق اثر بگذارند. از نظر سازوکار زیستی، هر منفعت واقعی چای احتمالا به پلی‌فنول‌ها وابسته است؛ ترکیباتی که می‌توانند عملکرد اندوتلیوم را بهبود دهند، استرس اکسیداتیو را کاهش دهند و شاخص‌های متابولیک را در جهت مطلوب تغییر دهند. با این حال، رژیم غذایی و عادت‌های انسان پیچیده است و داده‌های مشاهده‌ای نمی‌توانند همه عوامل را به طور کامل از هم جدا کنند.

در حال حاضر، پیام کاربردی این پژوهش ساده و منطقی است: نوشیدن منظم چای می‌تواند بخشی از یک برنامه سالم برای قلب و عروق باشد، به‌ویژه وقتی با فعالیت بدنی کافی و پرهیز از دخانیات همراه شود. با این حال، جزئیات اهمیت دارند؛ نوع چای، غلظت و دما همگی بر این ارتباط اثر می‌گذارند. بنابراین چای را آگاهانه بنوشید و نه به اندازه‌ای داغ که دهان را بسوزاند. باید منتظر پژوهش‌های بیشتری بود؛ این فنجان هنوز نکته‌های شگفت‌انگیزی در خود دارد.