تهدید ۱۴۰ هزار شغل با طرح تعطیلی کارخانه های فولکس واگن

امروز که وارد تسویکاو می‌شوید، احساس می‌کنید گذشته و آینده در یک فضا به هم تنه می‌زنند. بازوهای رباتیک آرام زمزمه می‌کنند. کارگران با خونسردی و مهارتی تمرین‌شده حرکت می‌کنند. با این حال، در اتاق‌های هیئت‌مدیره، طرح‌هایی روی کاغذ می‌آید که می‌تواند ظرف یک دهه این خطوط تولید را خالی کند.

گزارشی در ویرتشافتس‌ووخه، بر پایه اسناد هیئت نظارت، پیش‌نویس زمان‌بندی‌ای را ترسیم می‌کند که طبق آن مونتاژ خودرو در چهار سایت آلمانی به‌تدریج متوقف می‌شود: امدن و تسویکاو حدود سال ۲۰۳۱، هانوفر در سال ۲۰۳۲ و نکارزولم در سال ۲۰۳۴. فولکس‌واگن از اظهارنظر درباره اسناد مشخص خودداری کرده و مدیران تاکید دارند که یک پیشنهاد با تصمیم نهایی یکسان نیست. با این حال، گستره این پیش‌نویس چشمگیر است. گفته می‌شود تا ۱۴۰ هزار شغل در معرض خطر قرار دارد و مدیران هشدار می‌دهند که این گروه نمی‌تواند برای آن کارخانه‌ها در دهه ۲۰۳۰ بهره‌برداری رقابتی قابل دفاعی نشان دهد.

این وضعیت چه معنایی برای تولید خودروهای برقی آلمان دارد

چرا فولکس‌واگن اصلا باید به تعطیلی کارخانه‌هایی فکر کند که در کانون گذار این شرکت به خودروهای برقی قرار دارند؟ چون مسئله کمتر به کنار گذاشتن برقی‌سازی مربوط است و بیشتر به این برمی‌گردد که تولید کجا انجام شود و با چه هزینه‌ای. مدیران شرکت می‌گویند اروپا با ظرفیت مازاد سالانه بیش از ۵۰۰ هزار خودرو روبه‌رو است. این فقط یک عدد نظری نیست، بلکه دردسری تجاری است که انتخاب‌های سخت را اجتناب‌ناپذیر می‌کند.

تسویکاو نمونه روشن این وضعیت است. این سایت که زمانی نماد تبدیل آلمان از موتورهای احتراقی به خودروهای تمام‌برقی بود، میزبان تولید آئودی کیو۴ ای-ترون است و به‌عنوان قطب اقتصاد چرخشی معرفی شده است. امدن در حال حاضر تولید آی‌دی.۴، آی‌دی تیگوان و آی‌دی.۷ را بر عهده دارد. هانوفر نیز ون‌های برقی مانند آی‌دی باز و مولتی‌ون را تولید می‌کند. برای بسیاری، این کارخانه‌ها فقط تامین‌کننده خودرو نیستند، بلکه نشانه‌ای هستند از اینکه فولکس‌واگن می‌تواند سایت‌های قدیمی خود را برای آینده باتری‌محور بازطراحی کند.

با این حال، طرح‌هایی که در محافل صنعت خودرو مطرح شده‌اند، از شکل‌گیری جغرافیای متفاوتی برای تولید خبر می‌دهند. شایعات حاکی از آن است که جانشین آی‌دی.۴ ممکن است به سمت شرق برود، احتمالا به کارخانه اصلی اشکودا در ملادا بولسلاو. نسل بعدی کیو۴ ای-ترون نیز می‌تواند به براتیسلاوا منتقل شود. مونتاژ ون‌های برقی هانوفر شاید به پوزنان برود. حتی گفته می‌شود جانشین آئودی آ۸ برای لایپزیگ در نظر گرفته شده است. هیچ‌یک از این جابه‌جایی‌ها تایید نشده‌اند. با این وجود، در شرکتی که باید ظرفیت تولید را با تقاضا و حاشیه سود هماهنگ کند، این‌ها گزینه‌هایی واقع‌بینانه‌اند.

پس سرنوشت کارگران و جوامعی که به این کارخانه‌ها وابسته‌اند چه می‌شود؟ اتحادیه‌های کارگری، سیاستمداران محلی و کارکنان به‌درستی نگران‌اند. تعطیلی کارخانه‌ها خاموش کردن سریع یک کلید نیست. این فرایند به نزاع‌های سیاسی، مذاکرات طولانی و سال‌ها ابهام گره خورده است. هیئت نظارت فولکس‌واگن و نمایندگان کارکنان هنوز باید میان اولویت‌های رقیب سازگاری ایجاد کنند: حفظ اشتغال، نگه داشتن توان صنعتی و مقاوم‌سازی مالی گروه.

زمان‌بندی‌ای که در اسناد افشاشده دیده می‌شود اهمیت دارد، زیرا انتظارات را شکل می‌دهد. ضرب‌الاجل ۲۰۳۱ برای امدن و تسویکاو، گفت‌وگو درباره نوسازی خطوط تولید، تخصیص مدل‌ها و تغییرات زنجیره تامین را از همین حالا ضروری می‌کند. این موضوع دولت‌ها را تحت فشار می‌گذارد تا مشوق ارائه کنند یا بسته‌های حفاظت از شغل را به مذاکره بگذارند. اتحادیه‌ها را وادار می‌کند شفافیت و تضمین بخواهند. همچنین فولکس‌واگن را ناچار می‌کند درباره یک انتخاب دشوار تصمیم بگیرد: آیا تولید را در تعداد کمتری از قطب‌های کم‌هزینه‌تر متمرکز کند یا به دلایل راهبردی، ردپای تولیدی گسترده‌تری را حفظ کند.

برای بازار گسترده‌تر، پیامدها روشن است. اروپا از رقابت جهانی برای تولید اقتصادی خودروهای برقی مصون نیست. هزینه‌ها، ساختارهای نیروی کار و مقیاس تولید، نیروهایی مانند آهن‌ربا هستند که مونتاژ را به رقابتی‌ترین مکان‌ها می‌کشانند. این واقعیتی سرد و سخت برای کارخانه‌های قدیمی است که با منطق عصر موتورهای احتراقی بهینه شده بودند و بعدها با اصلاحاتی برای برقی‌سازی آماده شدند.

اما این داستان هنوز در حال نوشته شدن است. یک طرح مدیریتی به معنای اعلام رسمی تعطیلی نیست. هنوز برای گزینه‌های جایگزین زمان وجود دارد: برنامه‌های گسترده‌تر بازتجهیز، مداخله دولت، جابه‌جایی مدل‌ها یا جدول‌های زمانی مذاکره‌شده که شدت ضربه را کاهش دهد. رهبری فولکس‌واگن صریح گفته است که هیچ تصمیم نهایی گرفته نشده است. با این حال، همین پیش‌نویس برنامه، بحث را از اینکه چه اتفاقی ممکن است رخ دهد به این سمت برده است که چگونه باید واکنش نشان داد.

یک چیز قطعی است: چند سال آینده تعیین خواهد کرد که آیا این سایت‌های آلمانی ستون‌های آینده خودروهای برقی باقی می‌مانند یا به نمونه‌هایی در مطالعه ادغام صنعتی تبدیل می‌شوند. پیشرانه‌ها ممکن است برقی باشند، اما سیاست و اقتصادِ پشت تصمیم‌های تولیدی همچنان به اندازه همیشه اشتعال‌پذیر است.