10 دقیقه
بازگشت بیتکوین بالای ۷۱٬۰۰۰ دلار با تردید در بازار مشتقات
بیتکوین (BTC) پس از یک فروش سنگین بار دیگر بالای ۷۱٬۰۰۰ دلار تثبیت شد و بخشی از افت اخیر را جبران کرد. در حالی که قیمت اسپات حدود ۱۷٪ نسبت به کف ۶۰٬۱۵۰ دلاری روز جمعه رشد کرده است، دادههای بازار مشتقات نشان میدهد معاملهگران حرفهای همچنان محتاط باقی ماندهاند. شیب قیمت آپشنها (options skew)، نرخ بیس (futures basis) در قراردادهای آتی و رخدادهای اخیرِ تصفیه موقعیتهای کلان همگی نشاندهنده نگرانی از دوام این بازگشت هستند.
رفتار قیمت در برابر پویایی اهرم
با وجود افزایش تا حدود ۷۱٫۵ هزار دلار، پویایی تقاضا برای اهرم (leverage) در بیتکوین مشابه آنچه در رالیهای پیشین طلا یا سهام بزرگ تکنولوژی دیده شد، فعال نشده است. واکنش بازار به اصلاح اخیر چندوجهی بوده است: گروهی از خریداران بین محدودههای ۷۰٬۰۰۰ تا ۹۰٬۰۰۰ دلار در حال افزایش موقعیت بودهاند، اما این تجمع در کنار تصفیههای شدید قراردادهای آتی رخ داده که نشان میدهد بسیاری از پوزیشنهای لانگ بیش از حد اهرمدار بودند.
تصفیه قراردادهای آتی و ارزش باز (Open Interest)

مجموع تصفیهها در قراردادهای آتی بیتکوین، به دلار.
در طول پنج روز حدود ۱٫۸ میلیارد دلار از موقعیتهای اهرمدار صعودی پاکسازی شد — نشانهای از این که پوزیشنهای لانگ بهطور افراطی لوریج شده بودند. مجموع Open Interest در صرافیهای اصلی تا روز جمعه حدود ۵۲۷٬۸۵۰ BTC باقی ماند که از منظر عددی هفتهبههفته تقریباً بدون تغییر بود، در حالی که ارزش اسمی (notional value) از ۴۴٫۳ میلیارد دلار به ۳۵٫۸ میلیارد دلار کاهش یافت. این افت تقریباً ۲۰٪ در ارزش اسمی با کاهش قیمت تقریباً ۲۱٪ در هفت روز قبل همخوانی دارد، که حاکی از آن است معاملهگران اندازه قراردادها را کاهش دادهاند در حالی که برخی از خریداران بزرگ در حال بازسازی پوزیشنهای خود بودهاند.
.avif)
مجموع Open Interest قراردادهای آتی بیتکوین، به واحد BTC.
رویدادهای اخیرِ تصفیه باعث شد بسیاری از تحلیلگران حدس بزنند که شاید یک صندوق هج بزرگ، یک مارکت میکر یا میز معاملاتی یک صرافی مجبور به بسته شدن اجباری موقعیتها شده است. چنین بستهشدنهایی میتوانند عدمقطعیت را تشدید و تمایل به ریسکپذیری را در میان معاملهگران حرفهای کاهش دهند؛ خصوصاً وقتی که اثرات آن بهصورت موجی از Liquidationها در چندین صرافی همزمان ظاهر میشود.
برای درک بهتر، لازم است تفاوت بین چند معیار را در نظر بگیریم: Open Interest نشاندهنده تعداد کل قراردادهای باز است و کاهش یا ثبات آن در کنار افت ارزش اسمی معمولاً حاکی از تعدیل اندازه پوزیشنها (notional cut) است. از سوی دیگر، حجم تصفیهها (liquidations) میزان فشار اجباری را نشان میدهد که اغلب با کاهش نقدینگی اسپرد و افزایش اسلیپیج همراه است.
نرخ بیس آتی: تقاضای کم برای اهرم صعودی
.avif)
پریمیوم سالانهسازیشده قراردادهای آتی دوماهه بیتکوین.
نرخ بیس (basis rate) در قراردادهای آتی، بهویژه برای بازههای کوتاهمدت مانند دو ماه، معیاری کلیدی برای سنجش اشتهای اهرم است. در شرایط عادی، این نرخ معمولاً بین ۵٪ تا ۱۰٪ سالانهشده است که منعکسکننده هزینه فرصت، فاندینگ و تفاوت در نحوه تسویه قراردادها میباشد. اما روز جمعه نرخ بیس آتی BTC به حدود ۲٪ سقوط کرد که ضعیفترین سطح در بیش از یک سال بود. این فشردگی پریمیوم نشاندهنده تقاضای محدود برای اهرم لانگ است؛ بهعبارتی خریداران حرفهای تمایلی به تزریق سرمایه برای دنبالکردن روند صعودی پایدار ندارند، حتی اگر قیمت اسپات افزایش یابد.
در عمل، نرخ بیس زیر ۵٪ سالانه میتواند به تفسیر زیر بینجامد:
- هزینه کمتر برای باز نگهداشتن پوزیشنهای آتی نسبت به نگهداری اسپات (نشاندهنده کاهش تمایل به اهرمگیری).
- انتظار بازار از نوسان محدود یا احتمال نزول بیشتر که مانع از ورود سرمایه کلان میشود.
- تشدید تمایل معاملهگران به حفظ نقدینگی به جای ریسک کردن در پوزیشنهای لوریجشده.
در جمعبندی، نرخ بیس پایین همراه با حجم قابل توجه تصفیهها یک علامت ضعف در پشتوانه معاملات اهرمدار بهشمار میآید و نشان میدهد برای تثبیت یک روند صعودی پایدار، نیاز به افزایش تقاضای اهرمی و بهبود شرایط فاندینگ است.
انحراف قیمتهای آپشن و احساسات بازار
بازار آپشن پیام روشنی ارسال میکند: معاملهگران حاضرند برای حفاظت در برابر کاهش قیمت هزینه بیشتری بپردازند. «شیب پوت-کال» (put-call skew) که اختلاف تقاضا برای پوتها نسبت به کالها را میسنجد، بهطور چشمگیری افزایش یافته است و این خود معیاری از ترس بازار است.

شیب آپشنهای دوماهه بیتکوین (put-call) در Deribit.
در روز جمعه، شیب پوت-کال دوماهه حدود ۲۰٪ ثبت شد؛ سطحی که معمولاً در میان معاملهگران آپشن حرفهای بهعنوان نشانگر «ترس یا نگرانی عمیق» تعبیر میشود. برای مقایسه، در ۲۱ نوامبر ۲۰۲۵، پس از اصلاح ۲۸٪ و سقوط به ۸۰٬۶۲۰ دلار، این شاخص حدود ۱۱٪ بود. در شرایطی که هیچ محرک عمومی واحدی برای افت فعلی دیده نمیشود، شیب بالا نشان میدهد بازار انتظار دارد احتمال کاهش بیشتر وجود داشته باشد و معاملهگران خواهان بیمه (insurance) بیشتری در برابر ریسک نزولی هستند.
از منظر فنی، پویایی شیب آپشن را میتوان به چند عامل نسبت داد:
- نیاز به حفاظت برای پرتفویهای نهادی یا صندوقها (hedging) که باعث افزایش خرید پوت میشود.
- فعالیت استراتژیهای فروش پوششنداده (naked selling) که میتواند نوسانات ضمنی (IV) را بالا ببرد.
- انتظارات جهتدار قوی در میان معاملهگران که ترجیح میدهند با خرید پوت از افتهای شدید محافظت کنند.
بهطور خلاصه، شیب آپشن بالا و پایدار منعکسکننده ترکیب ترس و عدمقطعیت در میان فعالان بازار است و معمولاً پیشبینیگر نوسان افزایشی در کوتاهمدت است.
آنچه معاملهگران باید دنبال کنند
برای ارزیابی احتمال تبدیل این بازگشت قیمت به یک روند پایدار، معاملهگران و تحلیلگران باید مجموعهای از سیگنالهای درون زنجیرهای (on-chain) و مشتقهای را زیر نظر داشته باشند. در ادامه فهرستی از معیارهای کلیدی و تفسیرهای آنها آمده است:
- شیب آپشنها: شیب پوت-کال که بهطور مداوم بالای ۱۰–۱۵٪ باقی بماند معمولاً پیشدرآمدی بر ادامه نوسان است و نشاندهنده تقاضای قوی برای حفاظت نزولی است.
- نرخ بیس و فاندینگ: بیس سالانهشده زیر ۵٪ و نرخ فاندینگ منفی یا نزدیک به صفر نشان از ضعف تقاضای اهرمدار صعودی دارد. افزایش تدریجی بیس و فاندینگ مثبت میتواند نشانه بازگشت علاقه به لانگهای اهرمدار باشد.
- خوشههای تصفیه (Liquidation clusters): تصفیههای بزرگ و متمرکز ممکن است نشاندهنده deleveraging اجباری توسط یک بازیگر بزرگ باشد که ریسک دم (tail-risk) را افزایش میدهد. رصد محل و زمان این تصفیهها (صرافی/جفت معاملاتی) اطلاعات مفیدی فراهم میکند.
- قیمت نسبت به داراییهای ریسکپذیر و اقتصاد کلان: تا زمانی که حرکت بیتکوین با طلا یا سهام تکنولوژی پیشرو همسو نشود، تقاضای اسپات محدود و انتخابی خواهد بود. همبستگی با شاخصهای کلان، نرخ بهره و تغییر روانشناسی ریسک بازار اهمیت دارد.
- معیارهای درون زنجیرهای: متریکهایی مانند جریان خالص صرافیها (net exchange flows)، تعداد آدرسهای فعال، میزان انتقال بزرگ (whale transfers) و نسبت HODLerها نسبت به معاملهگران کوتاهمدت میتواند بینشی درباره پایه تقاضا فراهم کند.
- عمق دفتر سفارش و اسپردها: کاهش عمق بازار و گسترش اسپرد میتواند نشانگر ضعف لیکوئیدیتی در سطوح قیمتی کلیدی باشد و افزایش اسلیپیج در معاملات بزرگ را پیشبینی کند.
این مجموعه سیگنالها بهعنوان یک چارچوب تحلیلی به معاملهگران کمک میکند نه تنها حرکت قیمت را دنبال کنند، بلکه منبع و کیفیت حرکت را هم ارزیابی نمایند. به عنوان نمونه، افزایش قیمت همراه با رشد Open Interest و افزایش بیس و فاندینگ معمولاً نشاندهنده ورود پول جدید و تقاضای اهرمدار است؛ اما افزایش قیمت در غیاب این علائم اغلب کوتاهمدت و وابسته به معاملهگران اسپات خواهد بود.
چشمانداز و سناریوهای محتمل
با توجه به دادههای فعلی، چند سناریوی محتمل وجود دارد:
- سناریوی محتاطانه (احتمال بالا): قیمت در محدوده ۶۰–۷۵ هزار دلار نوسان کند، شیب آپشن و نرخ بیس بهتدریج فروکش کند و بازار به تدریج نقدینگی جذب کند؛ در این حالت تثبیت آرام اما نامطمئن محتملتر است.
- سناریوی صعودی (مشروط): اگر نرخ بیس و فاندینگ مثبت شوند، Open Interest بهصورت پیوسته افزایش یابد و شیب آپشن کاهش یابد، ورود اهرم جدید و ادامه روند صعودی محتمل خواهد بود. این سناریو نیاز به بهبود همزمان در دادههای درون زنجیرهای و احساسات دارد.
- سناریوی نزولی (ریسک بالا): در صورت وقوع تصفیههای کلان بیشتر، افزایش شیب و خروج سرمایه از صرافیها، ممکن است فشار فروش تشدید شود و اصلاح عمیقتری صورت گیرد.
تعیین اینکه کدام سناریو غالب میشود به رصد منظم دادههای مشتقه، فاندینگ، Open Interest و متریکهای درون زنجیرهای بستگی دارد. علاوه بر آن، انتشار خبرهای کلان مانند تغییرات مقرراتی، رویدادهای اقتصادی جهانی یا اخبار مرتبط با نهادهای بزرگ بازار رمز ارز نیز میتوانند مسیر حرکت را بهسرعت تغییر دهند.
نکته نهایی
بازگشت قیمت تا حدود ۷۱٫۵ هزار دلار نشاندهنده تابآوری بیتکوین است، اما معیارهای مشتقه—از جمله نرخ بیس پایین، تصفیههای سنگین و شیب آپشن بالا—نشان میدهد معاملهگران حرفهای نسبت به دوام این رشد تردید دارند. تا زمانی که تقاضای اهرم و شیب آپشن به سطوح طبیعیتر بازنگردند، ریسک بازگشت نزولی همچنان بالا خواهد بود.
مهم است تأکید شود که این مقاله صرفاً برای اهداف اطلاعرسانی نوشته شده و توصیه سرمایهگذاری محسوب نمیشود. معامله در بازار ارزهای دیجیتال با ریسک قابلتوجهی همراه است؛ خوانندگان باید تحقیق مستقل انجام دهند، تحمل ریسک خود را بسنجند و در صورت نیاز با مشاور مالی مشورت کنند. هرچند تلاش شده اطلاعات دقیق ارائه شود، نویسنده و ناشر هیچ تضمینی درباره کامل بودن یا صحت مطلق مطالب نمیدهند و مسئولیت نتایج سرمایهگذاری بر عهده خواننده است.
منبع: cointelegraph
نظرات
آرمین
تحلیل خوب، اما بدون اشاره به صرافیها و زمان دقیق تصفیهها، خیلی از فرضها حدسیه. دادهها رو شفاف کنین.
سیتیلاین
قیمت رفته بالا ولی پوت-کال اسکِیو ۲۰٪ یعنی بازار بیمه میخره، ترس حس میشه 😬 باید حواسمون باشه.
لابکور
تو چند رالی دیدم پس از deleveraging، قیمت چند هفته نوسانی میمونه؛ دادههای درونزنجیرهای مهمن، مخصوصا خروج پول از صرافیها.
توربو
این موج تصفیهها واقعا کار یه صندوق بزرگ بود؟ یا صرفا لانگ های بیشازحد لوریج شده؟
کوینپایل
تا فاندینگ و بیس مثبت نشن، این موج اسپات بیشتر فرصتطلبیه تا رالی واقعی.
دیتاپالس
وای... فکر نمیکردم لیکوئیدیتی انقدر تاثیر بذاره، تصفیهها ترسناک بود ولی بازگشت تا ۷۱٬۰۰۰ جای سوال داره.
ارسال نظر