چگونه مک مورتری اسپیرلینگ با فن روی سقف حرکت کرد

مک‌مورتری نشان داده است که نیروی رو به پایین آیرودینامیکی لزوما به سرعت وابسته نیست. هایپرکار برقی بریتانیایی اسپیرلینگ با استفاده از دو فن پرسرعت، مکش کافی برای چسبیدن به سطح ایجاد کرد و در یک نمایش کنترل‌شده توانست به صورت وارونه روی سقف حرکت کند.

به گفته مک‌مورتری، این دو فن در پشت راننده قرار دارند و می‌توانند تا ۲۳٬۰۰۰ دور بر دقیقه بچرخند. این فن‌ها هوا را از زیر خودرو از طریق کانال‌ها و دریچه‌های مهندسی‌شده بیرون می‌کشند، فشار زیر بدنه را کاهش می‌دهند و حتی زمانی که خودرو ساکن است، نیروی رو به پایین قابل اندازه‌گیری ایجاد می‌کنند.

فن‌ها چگونه خودرو را به سطح می‌چسبانند

در خودروهای مسابقه‌ای معمولی، بخش عمده نیروی رو به پایین از بال‌ها، دیفیوزرها و جریان هوایی که بر اثر حرکت ایجاد می‌شود به دست می‌آید. به همین دلیل چسبندگی آیرودینامیکی تابعی از سرعت است؛ هرچه سرعت کمتر باشد، نیروی رو به پایین نیز کاهش می‌یابد. مک‌مورتری با سامانه‌ای که آن را نیروی رو به پایین در لحظه می‌نامد، از این محدودیت عبور کرده است؛ سامانه‌ای که بر پایه دو فن بسیار سریع ساخته شده و هوا را از کف خودرو می‌کشد و از مسیرهای خروجی اطراف بدنه به بیرون هدایت می‌کند.

خودِ بخش زیرین بدنه نیز به گونه‌ای شکل گرفته است که این مکش موثرتر عمل کند؛ بنابراین اسپیرلینگ برای ایجاد چسبندگی به حرکت رو به جلو متکی نیست. سازنده اعلام می‌کند این فن‌ها می‌توانند نیرویی رو به پایین معادل حدود ۲٬۰۰۰ کیلوگرم تولید کنند؛ رقمی که از وزن خود خودرو بیشتر است. همین حاشیه اطمینان بود که به اسپیرلینگ اجازه داد وارونه باقی بماند و در حالی که به سقف چسبیده بود حرکت کند.

مک‌مورتری این اثر را در آوریل ۲۰۲۵ به نمایش گذاشت. اسپیرلینگ از یک رمپ بالا رفت و وارد سکوی چرخانی شد که خودرو را کاملا وارونه کرد. پس از آنکه فن‌ها فشار منفی کافی را زیر خودرو ایجاد کردند، راننده توانست بدون استفاده از تسمه یا تکیه‌گاه خارجی، خودرو را مسافت کوتاهی روی سطح وارونه حرکت دهد. این آزمایش نشان داد که این سامانه می‌تواند بر نیروی گرانش در حالت سکون غلبه کند، نه فقط زمانی که خودرو در حال حرکت است.

مزایای عملی این فناوری بیش از همه در پیست نمایان می‌شود. در دسترس بودن نیروی رو به پایین در سرعت‌های پایین می‌تواند تماس تایر با سطح مسیر را افزایش دهد و بدون آنکه خودرو ابتدا ناچار به شتاب‌گیری باشد، امکان عبور سریع‌تر از پیچ‌ها و پایداری بهتر هنگام ترمزگیری را فراهم کند. حرکت نمایشی روی سقف عمدتا برای نشان دادن توانایی فن‌ها انجام شده است؛ مک‌مورتری تاکید می‌کند این سامانه به سطح مناسب و شرایط کنترل‌شده نیاز دارد و به این معنا نیست که خودرو می‌تواند از هر دیوار یا سقفی بالا برود.

آزمایش وارونه آوریل ۲۰۲۵، که در آن اسپیرلینگ بدون مهار خارجی مسافت کوتاهی را روی سقف پیمود، تازه‌ترین نمایش عمومی ادعای مک‌مورتری درباره نیروی رو به پایین مبتنی بر فن است.